Abydos Tapınağı

ABYDOS, Esk. coğ. Mysia Bölgesi’nde eski kent. Çanakkale’nin 6 km kuzeyindeki Nara Burnu’nun doğusunda yer alır. Kentten ilk kez Homeros’un iliada Destam’nda söz edilir; fakat kentin gerçek kurucuları Miletoslulardır. Uzun süre barış içinde yaşayan kent, İÖ 512’de Persler’ce yakıldı. Büyük İskender’in İÖ 334′te Pers imparatorluğu’nu ortadan kaldırmasıyla yeniden canlandı. Roma egemenliğinde bir süre bağımsız olarak yaşamını sürdüren kent, daha sonraki dönemlerde önemini yitirdi. Abydos ilk kez 1675’te bulundu. Bölgeyi 1830’larda gören gezginlerin, inceleyip bilgi verdikleri kalıntılarından günümüze fazla bir şey ulaşmadı.

ABYDOS, Mısır’da eski kent. Kahire’nin güneyinde, bugünkü El Arabat el Mafduna kasabası yakınındadır. Abydos, Yukarı Mısır’da hüküm süren

1. Sülale zamanında, VIII. Nom’un başkentiydi. Söylenceye göre, Yeraltı Tanrısı Osiris’in başı buraya gömülmüştü. Kentin önemi, 5. Sülale zamanında Osiris kültürünün gelişmesiyle arttı. Khenti-Amentiu Tapınağı’nın yerine yaptırılan ünlü Osiris Tapınağı, 6. Sülaleden 1. Pepi’nin buyruğuyla baştan başa yenilendi ve 12. Sülaleden gelen firavunlarca da büyük ölçüde genişletildi. 18. Sülaleden gelen I.Ahmosis küçük bir tapınak, III. Thutnosis ise çok daha geniş bir tapınak yaptırdı; Thutmo-sis, tapınağını granit bir geçit aracılığıyla mezarlıkla birleştirdi, III. Ramses geniş bir yapı ekledi. II. Ahmosis tapınağı bir kez daha yeniden yaptırarak içine tek parça bir sunak yerleştirdi.
Abydos’ta 1 -30. Sülalelerden gelen firavunların (yaklaşık iö 3100-341) mezarları vardır. Dinine bağlı Mısırlılarca Abydos hac yeri olarak kabul edildi ve Osiris’in mezarı yakınlarında üzerinde ölünün adı, unvanları ve tanrıya ettiği dualar yazılı binlerce mezar taşı bulundu. Abydos’ta bazı firavunların mezar anıtları da vardır. I. Seti tapınağı bunların en güzelidir. İki geniş “hypostyle hol”le birleştirilen ve en azından yedi kutsal yeri içeren planı eşsizdir. Kutsal yerler krala ve Mısır’ın başlıca tanrıları olan Osiri, ¡sis, Horus, Sokoris ve Nefertum’a adanmıştır. Galerilerde Seti ile oğlu Ramses’in kabartmaları görülür. Bu küçük tapınağın yanında II. Ramses’in tapınağı yükselir.

Tapınağın arkasında I. Seti’ce yaptırılan ve Osireion adıyla bilinen yapı firavunun mezarı olabilir. Firavun Mermeptah döneminde tamamlanan yapı, bir su kanalıyla çevrelenmiş 10 tek parça sütunlu bir merkez platformla yerin altında kemerli bir holü içerir’.

II. Ramses’in babası II. Seti’nin (İÖ 1303-1290) tapınağında bulunan Abydos tabletlerinde, Menes’ten başlayarak hüküm süren bütün Mısır firavunlarının adları yazılıdır. Osiris Tapınağı’nda ele geçen benzeri bir eser de British Museum’da bulunmaktadır. Bu yazıtlar Mısır firavunlarının hüküm sürdükleri tarihleri kronolojik olarak belirttiğinden önemlidirler.

Yazıtlardan 12. Sülale zamanından başlayarak Osiris’in ölüp yeniden dirilmesiyle ilgili gösteriler ve gizli törenler yapıldığı da anlaşılmaktadır. Tapınakların çevresinde yalnızca Mısırlılara değil, tarihöncesinden Roma Çağı’na kadar değişik tarihlerden kalma mezarlıklar da vardır.

Advertisement

Etiketler:

Yorum yazın