Adalet nedir

Adalet nedir

Hak hukuk ve bunların gerçekleşmesi. Arapça “adi” kökünden gelir. Bir toplumda barış, uyum (ahenk) içinde bir düzen yaratma göreviyle adalet, hukukun özü ve asıl amacıdır. Kant’ın Adalet güneşi batarsa, insanlar için yeryüzünde yaşamanın anlamı kalmaz” özdeyişi, bu anlamı özlü bir biçimde dile getirmektedir.

Adalet, kişinin toplumda onurla yaşamasını sağlayan özcevheri, temel görevidir. Bu kavramın ülküye ve gerçeğe yönelen iki anlamı vardır. Ortaçağdaki Türk-islam devletleri, “El adlü essasülmülk (Adalet, mülkün temelidir)” ilkesine dayanmıştır. Ayrıca İslamlık, “Bir saatlik adalet hizmeti, yetmiş yıllık ibadetten hayırlıdır” (Adli saatin hayrün min ibadetin seb’in sene) hadisi ile bu kavrama büyük önem vermiştir. Adalet kavramı, zamana, yere ülkeye göre değişir; düşünüş, anlayış farklılığı, bu konuda değişik ölçüler getirir. Bu açıdan Adalet kavramı göreli bir değer taşır.
Stoacılara göre adalet, “şerefli ve dürüst yaşama, kimseyi incitmeme, herkese kendine düşeni verme”dir. Bu tümcede, adalet kavramının üç öğesi özet olarak vardır: 1) Şerefli ve dürüst yaşama, adaletin gerçekleşmesini sağlayacak önkoşuldur. 2) Adalet duygusu, başkalarının haklarına saygı ve özen göstermeyi gerektirir. Bu anlamda kimseyi incitmemek, başka bir deyişle başkasının hakkını zedelememektedir. Ters yararların çatışması durumunda adaletin görevi, birbirine aykırı hak ve dilekler arasında denge kurmaktır. Buna denkleştirici adalet (justitia cmutative) denir. 3) Adaletin asıl görevi herkese hakettiği şeyi sağlamada belirir. Herkese kendine düşeni verme, adaletin dağıtıcı ilkesidir (dağıtıcı adalet= justitia distributiva). İnsanların kanunlar önünde eşitliği, eşit işe eşit ücret gibi ilkeler de bu kavramın göstergeleridir.

Adalet, Ankara’da yayımlanan günlük siyasal gazete (3 Ekim 1962). Turhan Dilligil’in sahipliğinde Ankara Son Havadis gazetesinin adı değiştirilerek çıkarıldı. Yazı işleri müdürlüğü Atilla Onuk, Fahir Ersin ve Yiğit Köker’ce yürütülen gazetede Fatin Fuat, Bahadır Dülger, Necmettin Önder, Sezai Akdağ vb. yazarlar yer aldı. Gazete, eski Demokrat Parti’nin ilkelerine ve siyasasına bağlı kaldı. Dilliğil Adalet Partisi’nden (AP) Adana Milletvekili seçilince (1965) gazete bu partiyi destekledi. Sahibi partiden çıkarılınca (1969), AP’ye cephe aldı Daha sonra Demokratik Parti’nin resmi olmayan organı oldu (1970).


Advertisement

Yorum yazın