Adelard Kimdir

Adelard Kimdir

İngiliz düşünür ve bilim adamı (Bath 1090 – Bristol 1160). Yüksek öğrenimini Fransa’da tamamladı; felsefe, matematik ve fizikle uğraştı, Laon’da Anselmus’un kurduğu okulda bir süre öğretmenlik yaptı. İtalya, ispanya, Yunanistan, Anadolu ve Arap ülkelerini gezmeye çıktı. Yedi yıl süren bu geziden edindiği zengin bilgilerle yurduna döndüğü zaman, ünü her yana yayılmış, “Philosophus Anglorum” (ingi-lizlerin Filozofu) diye anılır olmuştu. Benedictus rahibi doğu dilleri bilgini olarak büyük hizmeti, skolastik öğretilere üstün olduğuna inandığı doğu felsefesini ve bilimini (özellikle İslam matematiği ve astronomisini) asıllarından Latinceye çevirerek Avrupa’ya tanıtmış olmasıdır. Ayrıca Arapçaya Yunancadan çevrilmiş olan Eukleides’in Stoikheiai (Elemanlar) adlı matematik eserini Latinceye aktararak temel bir başvuru kaynağı kazandırmıştı.

(Ebu Cafer’den isagoge minör in astro-nomiam\ El Harezmî’den Ezich Djafa-aris-el Khârezmr, Sabit bin Kurra’dan Praesligia astronomica Thebedis ve De astrolabe (çevirisi).

Chartres Okuluna bağlı olan Adalard, felsefeye Arap düşünürlerini inceleyerek başladığı için, gelenekçi İngiliz tanrı bilimciliğine karşı çıktı. Platon’un metafiziğinden ve Aristoteles’in mantığından kaynaklanan İslam felsefesinin etkisiyle, akıl ilkelerine dayanan bir yöntemi benimsedi. Felsefe ve tanrıbilim (teolofi) sorunlarının belli bir “neden” kavramına dayandığı görüşünü savundu.

Başlıca eserleri: De eodem et diverso (özdeşlik ve çeşitlilik üstüne); Quaestio-nes naturales ya da De Naturis rerum (Doğa sorunları ya da Doğanın Yapısı Üstüne); Regulae abacı (Matematiğe ilişkin bir yapıt).


Advertisement

Yorum yazın