adet dönemi ve tüm ayrıntıları

adet dönemi

Ergenlik çağının en önemli gelişmelerinden biri olan adet, genç kızlar için birçok soru işareti içeriyor. Adet görmek, bir kızı kadına dönüştüren işaretlerden en önemlisi. Bu konuda akılda tutulması gereken en önemli şey, tamamen normal olduğu. Birkaç istisna dışında her yetişkin kadın adet görmüştür. Bu milyarlarca kadın arasına katılan bir genç kızın hayatında çok büyük değişiklikler olmayacaktır. Adet görmek, eğlenmeye ve hayatın tadını çıkarmaya engel olmaz.

Peki adet görme konusunda neleri biliyoruz neleri bilmiyoruz? Kafanızda bu konu ile ilgili oluşmuş her türlü sorunun cevabını burada bulabilirsiniz.

İlk kez…

Bir kız ergenlik çağına girdiğinde, ki bu genellikle 8-13 yaşları arasındadır, vücudu ve psikolojisi birçok değişiklikliğe uğrar. Vücudundaki hormonlar, göğüslerin büyümesinden boyun uzamasına kadar birçok yeni gelişme biçimine ayak uydurmaya başlar. Bir kız, göğüslerinin gelişmeye başlamasından 1-2 yıl sonra ilk adetini görür. Kızın üreme sisteminin bölümleri olgunlaşana ve birlikte çalışmaya başlayana dek adet görmesi mümkün değildir. Kızların iki yumurtalığı, iki dölyatağı borusu ve bir de rahimi olur. Her yumurtalıkta binlerce minik yumurta olur. Ergenlik hormonları hazır olduklarında yumurtalıklar estrojen ve projesteron adlı iki hormon üretmeye başlarlar. Bu hormonlar yumurtalıklardaki yumurtaları olgunlaştırır ve kızın vücudunu hamileliğe hazırlar. Ayda bir, bir yumurta olgunlaşır ve dölyatağını takip ederek rahime doğru yol alır. Eğer yumurta rahime ulaşıp sperm ile döllenirse rahimin yastıksı duvarına yapışır ve yavaş yavaş bir bebeğe dönüşür. Döllenmeyince ise ölür. Rahim bu yumurtayı kullanmayınca ayrıştırarak vajina yoluyla vücuttan atar. Buna adet denir. Kimi kızlar ergenlik çağına erken girerler, dolayısıyla adet dönemleri de erken başlar. Kimileri 9-10 yaşlarında adet görmeye başlarken kimileri ise 16-17 yaşına kadar bu deneyimi yaşamayabilir. Kimi kızların adeti 28 günde bir, kimilerininki ise 21, 30 ya da 45 günlük dönemler halinde sürebilir. Yeni adet görmeye başlamış olan kızlarda ise düzensizlik olabilir; ay atlayabilir, 2 ayda bir olabilir hatta iki adet dönemi arasında çok kısa zaman da geçebilir. Yaş ilerledikçe bu durum düzene girer. Kimi kızların adeti 2-3 gün kimininki 6-7 gün sürebilir. Adet kanamasının miktarı da kişiden kişiye farklılık gösterir. Tüm bir adet dönemi sırasında bir kadın ½ fincan kan kaybeder.

Adet Öncesi Sendromu ve Sivilceler

Kimi kadınlar adet dönemi sırasında ve öncesinde, kendilerinde vücut ve psikoloji açısından değişiklikler farkederler. Doktorlar bu değişikliklere neden olan sendromların nedenini tam olarak bilememekle birlikte hormonal değişikliklere bağlı olduğunu söylemektedirler. Adet döneminin ikinci yarısında vücuttaki projesteron miktarı yükselir. Sonra da adetin başlamasına yaklaşık 7 gün kala projesteron ve estrojen seviyeleri birlikte düşer.

Kimi kadınlar adetlerinden birkaç gün ya da bir hafta önce kolayca huzursuz olduklarını ya da depresyona girdiklerini farkederler. Kimileri normalden çabuk sinirlendiğini, ya da normalden kolay ağladığını söyler. Bazıları belirli yiyeceklere karşı aşırı derecede yeme isteği duyar. Bu tip psikolojik değişiklikler adet öncesi sendromunun sonucu olabilir. Bu sendrom vücut hormonlarındaki değişikliklere bağlıdır. Hormon seviyeleri yükselip düştükçe fiziksel ve psikolojik duyguları da etkileyebilir. Kimi kadınlar tüm bunların yanısıra su birikmesi nedeniyle kendilerini şişmiş hissedebilirler, göğüsleri kabarıp ağrıyabilir. Bu sendromlar genellikle adet dönemi başlayınca sona erer ancak her seferinde yeniden kendini gösterir.

# Adet öncesi sendromu yaşayanlar aşağıdakiler ile karşılaşabilirler: akne (sivilce)
# şişme
# halsizlik
# sırt ağrıları
# meme ağrıları
# başağrısı
# kabızlık
# ishal
# aşırı yeme isteği
# depresyon, sıkıntı
# huzursuzluk
# konsantrasyon bozukluğu
# stresle başetmede zorlanma

Genç kızlarda adet döneminin belli zamanlarında sivilce görülmesi de az rastlanır bir durum değildir. Yine ergenlik ile bağlantılı olarak hormonlar bu sivilce ve döküntülerin nedenidirler. Yaş ilerledikçe bu sorun da seyrekleşir.

Adet öncesi sendromları hafifletmek de mümkün…

Adet öncesi semptomları hafifletmenin birkaç yolu var. Taze sebzeler ve meyveler ile düzenli beslenmek ve cips, kraker gibi yiyeceklerden uzak durmak yardımcı olabilir. Aynı zamanda tuz ve kafein tüketiminizi de azaltırsanız önemli ölçüde yarar sağlayabilirsiniz.

Günlük egzersizler ve meditasyon gibi rahatlama teknikleri kimileri için işe yarayabilir. Uzmanlar tüm bunların yanısıra kalsiyum alımını arttırmanın da yarar sağlayacağını söylüyor. Bu durumda saldırın süte!

Ağrı kesiciler ise baş ve sırt ağrılarına iyi gelebilir. Ancak sancılarınız bu şekilde geçmiyorsa doktora görünmekte fayda var.

Düzensiz Adet ve Kabuslarımız Sancılar

Vücudun düzenli bir adet çarkına sahip olabilmesi iki yıl alabilir. Bu bile kişiden kişiye değişir. Ortalama devir 21-35 gündür.

Hormon seviyelerindeki değişiklikler nedeniyle kimi zaman 2 gün kimi zaman 7 gün sürebilir. Ay atlayabilir, iki adet arasında kısa bir süre geçirebilir, yok kadar hafif ya da çok kanamalı bir adet dönemi de yaşayabilirsiniz.

Tüm bu düzensizlik adet planı yapmanızı bir felakete dönüştürebilir. Son adetinizden itibaren kayıt tutmayı deneyin. Şık giysilerinizin bir anda mahvolması korkusunu taşıyorsanız yanınızda mutlaka bir ped ya da tampon bulundurun.

Adetinizin yaklaştığını nasıl anlayacaksınız? Eğer düzensizseniz vücudunuzun size verdiği ipuçlarına dikkat etmeniz gerekecek:
# Sırtta ve belde ağrı ya da sertlik
# Göğüslerde büyüme ya da ağrı
# Başağrısı
# Akne
# Uykuda düzensizlik
# Ruh halinde çalkantılar

Doğum kontrol hapı almıyorsanız, hamile değilseniz ve mide ağrısı gibi başka semptomlar yoksa düzensiz adetinizin nedeni henüz genç olmanızdır.

Ne yazık ki vücudunuzu bir düzene sokmanızın hiçbir yolu yok. Bazı kızlar 8-9 yaşlarında adet görmeye başlarken bazıları 16-17 yaşına kadar bunu yaşamaz. Bu hormonlarınıza ve ailenize bağlıdır.

Birçok kız adet döneminin ilk birkaç gününde karın kramplarıyla kıvranır; bu durum çok yaygındır. Kadınların yarısından çoğu adetlerinin ilk gününde sancılanır. Kimi doktorlar bu krampların, rahim kaslarının kasılmasına neden olan bir kimyasal maddenin, prostaglandinin yol açtığını düşünmektedirler. Kişiye göre değişen bu kramplar sızılı, sancılı, şiddetli ya da çok hafif olabilir. Bu kramplar yaş ilerledikçe yok olabildiği gibi daha da kötüleşebilir. Birçok kız asetaminofen ya da ibrufen gibi ağrı kesicilerle adet kramplarını rahatlatabilir. Bu ağrı kesiciler işe yaramazsa doktora görünmek gerekir.

Egzersiz yapmak kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olur, bunun nedeni de endorfinleri rahatlatmasıdır. Ilık suyla dolu küvette uzanmak ya da mide üzerine sıcak kompres yapmak krampları tamamen geçirmez ancak kasların biraz rahatlamasına yardımcı olur. Eğer okula gitmenizi ya da herhangi bir aktivitede bulunmanızı engelleyecek kadar şiddetli sancılar çekiyorsanız doktorunuza görünün.

Vajinal Akıntılarımda Değişiklik
Olması Normal mi?

Normal vajinal akıntının birçok amacı vardır; vajinayı temizleme, nemlendirme ve enfeksiyonlardan korunma, onlarla mücadele etme. Kişiden kişiye renki kıvam, miktar olarak farklılıkların görülmesi normal olsa da akıntıdaki kimi değişiklikler bir sorunu işaret edebilir. Eğer bir sorununuz olduğundan şüpheleniyorsanız yapacağınız en akıllıca şey zaman kaybetmeden bir jinekoloğa görünmek.

Normal vajinal sıvılar renk ve kıvam açısından farklılık gösterse de en azından;
# yapışkan ve elastik ya da yoğun ve yapışkan
# beyaza yakın ya da şeffaf olmalıdır.

Vajinal sıvılarda aşağıdaki noktalarda da dikkatli olmak çok önemlidir:
# kokuda değişme; özellikle de kötü bir koku
# renk ve kıvamda değişme
# vajinal kaşıntı ya da yanma
# adet dönemine ait olmayan vajinal kanama ya da leke

Vajinal enfeksiyonlar anormal vajinal akıntıların ortak nedenidir.Bu enfeksiyonlar cinsel ilişkiye girerek de bulaşabilir. Bu enfeksiyonların belirtileri birbiriyle çok benzeşse de birtakım farklılıklar aranmalıdır:
# Mantar enfeksiyonları akıntının köy peyniri gibi fazlaca beyaz ve yoğun olmasına neden olabilir. Mantar enfeksiyonu genellikle keskin bir kokuya sahip değildir ancak fazlaca kaşınır ve yanar.
# Vajinal bakteri akıntının normalden daha fazla olmasına neden olur. Sıvı köpüklü ve grimsi renkte olur. Vajinal bakteri çoğunlukla vajinal sıvıların balık gibi kötü kokmasına neden olur.
# Vajinal iltahap, cinsel yolla bulaşan yaygın hastalıklardan biri olup küf gibi kokar. Akıntı grimsi ya da yeşil-sarı olur ve yoğunlaşır. Vajinal kaşıntı ve idrarda yanma yapar.

Normal dışı vajinal akıntınız olduğu takdirde bir jinekoloğa görünmek çok önemlidir. Özellikle de cinsel ilişkide bulunan kadınlar. Birçok cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalık vajinal akıntılarda değişikliğe ya da akıntıyı da etkileyen başka enfeksiyonlara neden olabilir.

Adet sırasında cinsel ilişkiye girmekle hamile kalınır mı?

Birçok insan adet sırasında cinsel ilişkiye giren bir kadının asla hamile kalamayacağını sanır. Oysa bu düşünce yaygın olsa da kanama sırasında hamile kalmak mümkündür.

Bunun da iki nedeni vardır:

# Her vajinal kanama adet görüldüğü anlamına gelmez. Bazen yumurtlama sırasında da bir kadında vajinal kanama olabilir; bu da en doğurgan zamanıdır. Yumurtlama sırasında bir yumurta yumurtalıklardan ayrılır ve dölyatağını kullanarak rahime doğru yol alır. Yumurtlama döneminde olan vajinal kanamanın adet ile karıştırılması ise çok normaldir.
# Bazen yumurtlama adet dönemi sonra ermeden ya da adet dönemi bittikten sonraki birkaç gün sonra gerçekleşebilir. Her iki durumda da adetten önce cinsel ilişkiye girmek hamilelikle sonuçlanabilir.

Ne zaman olursa olsun korunmadan cinsel ilişkiye girmek çok risklidir. Hamile kalma riski yanında cinsel ilişki yoluyla bulaşan, HIV, siğil gibi hastalıklardan birini kapma riski de vardır. Hamileliği ve bu tip hastalıkları önlemenin tek yolu ise her defasında prezervatif kullanmaktır.

Tampon bekareti bozar mı?

Birçok genç kız tampon kullandıklarında bekaretlerinin bozulacağından endişe eder. Ancak gerçekten endişelenecek bir konu değildir çünkü bakire, daha önce cinsel ilişkiye girmemiş kişidir. Tampon koymak cinsel ilişkiye girmekle aynı şey midir? Tabii ki hayır!

Bakire kızların genellikle vajinayı kapayan ince bir zarları vardır. Bazı kızlarda, ilk cinsel ilişkiye girişlerinde bu zar yırtıldığından az bir kanama olur.

Tampon koymanın bu zarı yırtması ihtimali vardır ancak bu kesin değildir. Zarda zaten delikler vardır; yoksa nasıl adet görülebilir ki? Bir tampon zarı yırtsa da cinsel ilişkiye girmemiş bir genç kız bakiredir.

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Tarih 09 Mart 2010
  1. One Response to “adet dönemi ve tüm ayrıntıları”

  2. By durali uslu on Nis 16, 2010 | Reply

    ilişkiye girmeden kızlık zarı bozulmadan sadece sürtünme ile olan boşalma ile hamile kalınırmı ama ilişkin arkasından sperm temizlendi ama yinede hamile kalınırmı

Yorum yazın