Ady Endre

Ady Endre

Macar şairi (Ermindszent 1877-Budapeşte 1919). Varlıklı bir ailenin çocuğuydu, 1896’da başladığı hukuk öğrenimini yarım bırakarak gazeteciliğe atıldı (1899), şiirlerinde “Leda” diye andığı Mme Adel Brüll’le birlikte Paris’e gitti ve onun desteğiyle yaşadı (1904). Fransız sembolistleriyle ilişki kurmasını sağlayan bu yolculuğun izlenimlerini Budapeşte gazetelerine gönderdi, savaş öncesine kadar bu gezilerini tekrarlamak fırsatını buldu, ilgi uyandırmayan ilk iki kitabından sonra yayınladığı Uj Versek (Yeni Şiirler) eseriyle tanındı (1905).’ Kuruluşundan Başlayarak (19C8) Macar edebiyatını batıya yönelten ünlü Nyugat (Batı) dergisinin yazarları arasında yer aldı. Sonraki şiir derlemeleriyle ünü genişledi: Ver Es Arany (Kan ve Altın) 1907;SzeretnewHa szeretmenek (Sevmeniz. Gerekir Beni) 1910; Minden Titkok Verseiböt (Bütün Sırlardan Şiirler) 1911; A. Menekülö Elet (Kaçıp Giden Yaşam) 1912; A Halottak Elen (Ölülerle Karşı Karşıya) 1918. Ünü arttıkça bazı çelişkili tutumları yüzünden sert eleştirilere de uğrayan Ady ömrünün son yıllarını çeşitli hastalıklarla geçirdi ve ulusal cenaze töreniyle gömüldü. Çünkü Ady, bir yandan uyanan işçi sınıfının düşüncesini duygusal bir yaklaşımla desteklemiş, bir yandan ölüm karşısında Tanrı inancına sığınmaktan yana görülmüştür. Gene de Macar şiirini yeni bir bileşime kavuşturanlar arasında yer aldığı için Petöfi ve Jozsef ile birlikte devrimci Macar şiirinin üç önemli öncüsü içinde sayılır. En son ürünleri ölümünden sonra derlendi: Ulolso Hajok (Son Gemiler) 1932.

Advertisement

Etiketler:

Yorum yazın