Aeneas destanı – Aeneas kimdir

Aeneas destanı – Aeneas kimdir

Aeneas,Latin şairi Publius-Maro Vergi-lius’un (İÖ 70 ? -19) destanı. Vergilius İÖ 29’da başlayıp on yıl çalıştığı büyük şiirini bitiremeden öldü; el yazmalarının yakılmasını vasiyet ettiği halde imparator Augustus’un buyruğuyla çoğaltılıp yayıldığı söylenir. Roma uygarlığının kökenlerini Troya’ya, bu yolla Anadolu değerlerine bağlayan şiir; Troya kırımından babası, oğlu ve eşiyle kurtulma fırsatı bulan kahraman Aeneas’ın destansı serüvenleridir. 12 bölüme ayrılmış olan eser ilk yarısında Homeros’un Odys-seus’unu, son altı şiiriyle llyada’yı izler gibidir. Troya kral soyunun kardeş kanadı olan aileden Aeneas (Aeneias) Hektor ile amcaoğlu ve akrandır. Ne var ki anasının Tanrıça Aphrodite olduğuna inanıldığı için Priamos oğullarından üstün sayılır. Çünkü Aeneas’ın Troya’da ölmeyip Dardanos soyunu sürdürmekle görevli olduğunu Tanrı Poseidon açıklamıştır (ilyada). Bu yüzden Troya Savaşı’nı sonuçlandırıp bitiren olaylar Vergilius’un şiirinde izlenebilir: Tahta atın kente alınışı, Laookon ve oğullarının denizden çıkan yılanlarca yok edilişi vb. Bu arada toplu kıyımdan kurtulan Aeneas, babası Ankhises’i omuzlarında, oğlu Askanios’u kutsal heykel Palladion ile birlikte kucağında taşıyarak çocukluğunun, gençliğinin geçtiği ida Dağı’na kaçar. Yolda eşini yitiren Aeneas, onun ve amcaoğlu Hektor’un hayalinin işaret ettikleri batıdaki Hesperia ülkesine yönelir. Destanın bundan sonrası Odys-seusun yurduna dönerken yaşadığı serüvenlerin; insanın doğayla, başka insanlarla ve kendi kendisiyle çatışmasının bir örneği gibidir. Trakya, Girit, Yunanistan yoluyla babasının öldüğü Sicilya; bir fırtınayla Libya kıyıları ve Kartaca Kraliçesi Dido ile yaşadığ sonuçsuz aşkı yarım bırakarak Güney İtalya’da Cumae’ye çıkış. Dido’nun canına kıyışı şiirsel değeriyle ön plana çıkan bölümlerden biriyse de destanın konu zinciri kahramanı izlemeyi gerektirir. Ölüler diyarında babasıyla konuşma fırsatını bulan Aeneas, onurlu yazgısını öğrenerek Tiber Irmağı’nın ağzına ulaşır, Rutullarla çarpışır, kralları Turnus’u teke tek bir savaşta yenerek Roma’nın kuruluşuyla sürecek zaferler dizisine başlar; Troyalılarla Latinlerin kaynaşmasından oluşan bir soyun başına geçer (12. kitap). Destan türünün başeserlerinden olan Aeneas, bütün Avrupa edebiyatlarını etkilemiş, kendi döneminin ulusal edebiyat gereksinmesine cevap verdiği gibi Romalılık ülküsünü dile getiren en önemli kaynak sayılmıştır. Erdemli, inançlı, saygılı, sorumlu Aeneas tipi, toplumsal ülkülerle insanlık amaçlarına ulaşma çabasının özverili ve olumlu örneğidir.

Advertisement

Yorum yazın