Aforoz nedir

Aforoz nedir

AFOROZ, Hıristiyanlık ve Musevilikte dinsel suç işleyenlere karşı verilen “cemaatten kovulma” cezası. Bu dinsel ceza, ilk olarak Musevilikte, daha sonra ve daha yaygın olarak Hıristiyanlıkta uygulandı. Özellikle Ortaçağ’da aforoz, papaların elinde, imparatorları, kralları bile korkutup sindiren bir silah haline geldi, iki Hıristiyan mezhebinde, Katolik-lerde ve Protes tanlarda aforoz değişik biçimlerde uygulanır. Katolik aforozunun iki türlü olduğu 12. yy’da Papa III Coe-listunus’ca açıklandı. Papa IX. Gregorius da “Büyük aforoz” ve “Küçük aforoz” olmak üzere bunlara son biçimini verdi. Büyük aforoz cezasına çarptırılanlar, kilise âyinlerine katılamaz, takdis edilmez, katolik mezarlığına gömülmez ve kilisede herhangi bir görev alamazlardı. Bu gibilerle herhangi bir ilişki kurmak da yasaktır. Küçük aforozla cezalandırılan kişiyse takdis edilmez ve bazı kazançlardan yoksun bırakılırdı. 1869’dan sonra küçük aforoz uygulaması kaldırıldı. Bu iki aforoz dışında, bir ölçüde daha hafif sonuçlar doğuran “Terendae sententiae aforoz’la “Latae sentantiae” denilen aforoz türleri de vardır. Protestan aforozuysa özellikle Calvin ilkelerinin sıkı sıkıya uygulandığı kiliselerde, günümüzde de yürürlüktedir. Protestan aforozuyla cezalandırılanların çocuklarının dinsel eğitimleri vaftiz ana-babasına bırakılır. Bunlar “cena” ayinine alınmaz, evlenmeleri takdis edilmez, günah çıkartma hakları bir yıl için geri alınır ve gerekirse adları kilise defterinden silinir. “VitancU” denilen aforozlularla hiç kimse görüşemez. “Tolerati” denilen aforozlularsa Hıristiyanlarla ilişki kurup görüşebilirler. Musevi aforozu, Tevrat’ta hükme bağlanmıştır. Yortuyu kutlamamak, sünneti kabullenmemek gibi Tevratça büyük sayılan bir günah işleyen kişi, bağlı bulunduğu dinsel topluluktan çıkarılırdı. Musevilikte; herem yani topluluktan çıkarılma aforozuna uğrayan kişi hiçbir dindaşıyla ilişki kuramazdı. Nidui denilen küçük aforoza uğrayanlarla yalnızca ailesinin üyeleri, uşak ve hizmetçileri ilişki kurabilirlerdi. Aforoz edilen en ünlü Musevi, düşünür Spinoza’dır. Müslümanlıktaysa aforoz ya da aforoza benzer böyle bir uygulama yoktur.

Advertisement

Etiketler:

Yorum yazın