Afrikada Irklar ve kültürel bölgeler

Irklar ve kültürel bölgeler

Afrika da devletler, ırklara ya da etnik topluluklara göre kurulmamıştır. Sömürgeci AvrupalIlar, ticaret çıkarları doğrultusunda, zengin doğal kaynaklara göre devletler kurmuşlar ve ırklara göre kurulu olan yerli Afrika devletlerini de ortadan kaldırmışlar ya da parçalamışlardır. Afrikanın en kesin ırksal ayırımı, iklim ve jeoloji yapısına bağlı olarak orman ırkları ile savan ve bozkır ırkları olarak ikiye ayrılır. Ormanlarda genel olarak boyları 1.5 m’nin üzerinde koyu deriii Zenciler ve 1.5 m’den kısa boylu olan siyah Pigmeler yaşar. Güneybatı Afrika’da yaşayan Hotantolar ve Boşi-manlar varlıklarını zorlukla sürdürebilen ırklardır. Orta Afrika sınırına kadar Kuzey Afrika’da savan ve bozkırlarda yaşamlarını hayvancılıkla sürdüren göçebe Tua-regler ve Fulaniler yaşar. Doğu Afrika’da Masailer, Tutsiler, Nuerler, Dinkalar ve
Nyoralar çoğunluktadır. Bunlar, genellikle hayvancılıkla geçinen göçebe ırklardır; yağmurlu ve kurak mevsimlere göre yer değiştirirler. Her iki ortama uygun toplu yaşam merkezleri (köyler) kurmuşlardır. Oysa, örneğin Pigmeler çok küçük aile toplulukları biçiminde, bazen de bireysel olarak hiç durmadan yüzlerce kilometre av ve su peşinde dolaşır. Nijerya’da yaşayan Yorubalar ise çok daha büyük yerleşim merkezleri kurup toplu yaşamı yeğ tutarlar, ancak dışa kapalıdırlar. Hemen tüm Afrika ırkları, merkezi otoritesini hiçbir zaman kolay kabullenmemişlerdir. Birbirlerine güven ve bağlılıkları yoktur, maddi gereksinmelerine göre yaşar ve toprak için sık sık birbirleriyle savaşırlar. Bu nedenle deneyim, cesaret ve yetenek önemli saygınlık kavramlarıdır. Savan halkları, geneide tarımla uğraşır; yerfıstığı, pamuk ve tahıl yetiştirir; yaşamlarını uzun sürebilecek kurak mevsimler boyunca tahıl depo ederek sürdürür. Çiftçilikle uğraşan öteki savan halkları, Güney Afrika’da Bemba ve Lubalar, Batı Afrika’da Dogon ve Ovambalardır. Orman yaşamı, daha çok muson ormanlarındadır. Boylar, derin ve sık ormanlarda, küçük bağımsız topluluklar biçiminde yaşar. Geçmişte avcılık ve toplayıcılık yapan bu insanlar, günümüzde kahve, kakao ve kauçuk yetiştiriciliği yapmaktadır. Bunların yanı sıra, patates, yerelması ve manyok gibi yumrulu bitkiler temel besin maddesi olarak yetiştirilir.

Sonuçta, Afrika üç kültürel bölgeye ayrılabilir: Boşiman ve Hotanto gibi ırkların yaşadığı, avcılık ve toplayıcılıkla geçinilen Güneybatı Afrika; Victorya Gölünün güneyinden başlayıp, kuzeye Sudan ve Mısır içlerine kadar ulaşan Batı Afrika hayvancılık bölgesi; Doğu Sudan’da Nil Irmağı ile Çad Gölü arasındaki kültürel bölge. Bu son bölge, yüzyıllardır ticaret merkezi olmuş ve buralarda güçlü devletler kurulmuştur.

Advertisement

Yorum yazın