Ağa han kimdir

Ağa han kimdir

Hindistan’daki Müslüman İsmailî mezhebinden olanların dinî başkanlarına verdikleri addır. Bu unvan, ilk olarak Haşan Ali Şah (1800-1881) için kullanılmıştır. Haşan Ali Şah’ın*.doğrudan doğruya Hz. Muhammed’in kızı Hz. Fatma ile Hz. Ali’nin soyundan geldiğine inanılıyordu. Fetih Ali Şah, Ağa Han’ı İran’dan ayrılmadan önce Kerman Valiliği’ne atamıştı. Ağa Han İran’ dan kaçıp, ¡ngilizler’le anlaştı. Afganistan sorununda yararlı jabalar gösterdi. Çok sözü-geçerli olduğu için birçok bakımdan İngilizler’e yararlığı dokunuyordu. Hindistan’a yerleşince, İsmaililer’in dinî başkanı oldu. İngilizcede “Hazretleri” anlamına gelen “His Highness” unvanını aldı.

ölümünden sonra, yerine oğlu II. Ağa Han geçti. 1885’te II. Ağa Han da ölünce, devrimizde Ağahan olarak tanınan Muham-med Şah, Ağa Han oldu (1877-1957).
XX. yüzyılın başlarında, Hindular’ın birleşme hareketi başlayınca, Ağa Han Müslümanlar’ın sözcülüğünü yaptı; İngilizler’le Müslümanlar’ı uzlaştırmaya çalıştı; Müslümanların ayrı bir toplum olduğunu belirtmek yolunda çaba harcadı. Bu davranışı kendisini yalnız İsmaililer’e değil, bütün Müslümanlar’a sevdirip saydırttı. Ağa Han “Ali India Moslem League” (Büyük Hindistan Müslümanları Birliği) lideri olarak büyük faaliyetler göstermiştir. Birinci Dünya Savaşı patlak verince, Müslümanlar’ı İngilizler’in yanında toplanmaya çağırmıştır. Türkiye’nin İngilizler’e karşı savaşmasını da protesto etmiştir. öte yandan, Paris Konferansı’nda da, barış koşullarının Türkiye lehinde hafifletilmesi yolunda çabalar göstermiştir.

Ağa Han, hayatının son günlerini Avrupa’ da, eğlence yerlerinde geçirdi. 1946’da, 60. doğum yıldönümünü kutlarken, ilk defa tartıldı. Yantutucuları, ağırlığınca elmasın karşılığı olan 3.600.000 İngiliz lirasını kendisine verdiler. Ağa Han bu parayı İsmailîler’e geri verdi; bununla okul, hastane gibi kamu hizmeti görecek binalar yapılmasını istedi.

Ağa Han’ın ölümünden sonra, yerine torunu Kerim, IV. Ağa Han oldu.

Advertisement

Yorum yazın