Ahmet Mithat Efendi kimdir

Ahmet Mithat Efendi kimdir – Ahmet Mithat Efendi hayatı , eserleri ve edebi kişiliği hakkında bilgiler

(1844 – 1912) Halka okuma zevkini aşılayan büyük bir gazeteci, romancıdır. İstanbul’da doğdu. Babasını genç yaşında kaybettiği için, oüyük sıkıntılara düştü, çalışmak zorunda kaldı. Bir aralık, Mısır Çarşısında aktar çıraklığı bile etti. Sonradan, ağabey’si Hafız Ağa ile birlikte, birçok vilâyetlerde dolaştı. O sıralarda Tuna Valisi bulunan Mithat Paşa’nın dikkatini çekti. Ondan büyük yardım gördü. Hattâ, adının sadece Ahmet olduğu, “Mithat” adını kendisine Mithat Paşa’nın taktığı da söylenir.

Ahmet Mithat Efendi, yolculukları sırasında, her gittiği yerde bol bol okurdu. Bu arada, Doğu Kültürü’yle birlikte fransızcayı da öğrenmişti. Ahmet Mithat Efendi, ilk yazılarını ‘Tuna” gazetesinde yayınlayarak, gazetecilik hayatına atıldı. İstanbul’a geldikten sonra, “Ceride-i Askeriye” gazetesinin başyazarlığını yapmaya başladı. Bir yandan da, .evinde bir matbaa kurarak, yayınlar yapıyordu. Yazdığı kitapları, “Dağarcık” adındaki dergisini bütün ev halkı, hep birlikte dizer, basar, aktarlara, tütüncülere dağıtarak, geçimlerini sağlamaya çalışırlardı. Bir aralık, dergisinde çıkan yazılardan biri din aleyhinde görüldüğü için, Namık Kemal ve Ebuzziya ile birlikte, Rodos’a sürüldü. Rodos’ta üç yıl kaldıktan sora, İstanbul’a döndü; gene gazeteciliğe başladı, “üss-ü İ nkılâp” adındaki eserinden ötürü, II. Abclülhamit’in gözüne girdi; Devlet matbaası olan Matbaa-i Amire ve “Takvim-i Vekayi” gazetesinin müdürü oldu. Onun gazetecilik ününü, en çok 1878‘de çıkmaya başlayan ‘Tercüman-ı HakikatV gazetesi sağladı. Bu gazetede kendisinden başka damadı Muallim Naci, Ahmet Rasim, Hüseyin Rahmi de çalışıyordu.

Ahmet Mithat Efendi bir yandan gazetecilik yapıyor, bir yandan boyuna kitap çıkarıyor, bir yandan da’çeşitli memurluklarda çalışıyordu. 1885’te Karantine Başkâtibi, 1895’te de “Meclis-i Umur-u Sıhhiye” ikinci reisi oldu. Bu arada, Stockholm’da toplanan Müsteşrikler Kongresi’ne de katıldı. 1908 devriminden sonra, Darülfünun’da (üniversitede) tarih, Darülmuallimat’ta (kız öğretmen okulunda) pedagoji okuttu. Bir kısmı çeviri olmak üzere, yüzelliye yakın eser yayınladı. Ayrıca, “Dağarcık” ve “Kırk Ambar” adında iki dergi de çıkarttı.

Ahmet Mithat Efendi halka okuma alışkanlığını, okuma zevkini aşılamak, onu iyiye doğru yöneltmek için durmaksızın eserler meydana getirirken, çok önemli bir noktayı da göz önünde tutardı ki, bu da, yazdıklarını halkın kolaylıkla anlayabilmesiydi. Çünkü halkın kendi dilinden olmayan, anlamakta zorluk çekeceği yazılara ilgi duymayacağını bilir, bunun için mümkün olduğu kadar açık bir dil kullanırdı.

Bibliyografya:

Eserleri— Haşan Mellâh, Hüseyin Fellâh:

Dünyaya Yeniden Geliş; İstanbul’da Neler Olmuş (1874); Kâinat (1871-81); Paris’te Bir Türk (1876); Üss-i İnkılâp (1877); Züb-det-ül Hakayik (1878); Yeryüzünde bir Melek (1879); Henüz Onyedi Yaşında (1880); Dürdane Hanım (1884);Jön Türk (1910).

Hakkındaki eserler —Ahmet Mithat (İsmail Hikmet Ertaylan, 1932); Ahmet Mithat, hayatı, şahsiyeti, eserleri ve yazılarından sejp-me parçalar (Murat Uraz, 1940); AhmetMit-hat Efendi, hayatı ve hâtıraları (Dr. Kâmil Yazgıç, 1940); Ahmet Mithat Efendi mü-rebbi (Prof. Sabrl Esat Siyavuşgil, 1946): Ahmet Mithat Efendi, hayatı, sanatı, eserleri (Mustafa Baydar, 1954); Bir jübilenin intibaları: (Hakkı Tarık Us, 1955); Ahmet Mithat (Cevdet Kudret, 1962).


Advertisement

Yorum yazın