Akümülatör nedir – Akümülatör hakkında bilgi

AKÜMÜLATÖR

• Akümülatörlerin elektrik biriktirmek ve gerektiğinde geri almak için yapıldıklarını düşünmek için bilgin olmak gerekmez. Bazı telefonlarda kullanılan ya t da bir otomobil motorunu çalıştırmayı sağlayan akümülatörleri zaten tanımaktasınız: Bunların tümü, telefon zilini ya da arabanın marş motorunu besleyen bir doğru elektrik akımı (yani şiddeti kısa bir süre içinde değişmeyen bir akım) verir. Ama bir akümülatörün nasıl çalıştığını bilmek aynı derecede kolay değildir.

BİR AKÜMÜLATÖR YAPALIM

• Elektrot adını vereceğimiz iki metal lamı, elektriği ileten bir sıvı içine, sözgelimi tuzlu su içine batıralım.

• Şimdi bu iki elektrotumuzu bir elektrik üretecine (jeneratörüne), sözgelimi bir dinamoya bağlarsak, dinamonun sağladığı akım elektrotlardan sıvıya geçecek ve onu kısmen ayrıştıracaktır. Böylece bir elektroliz gerçekleştirmiş oluruz. İletken sıvıyı (elektrolit) ayrıştıran ve elektrotların yapısını değiştiren kimyasal tepkimeler bütününe, «elektroliz» adı verilir.
• Bu olayı iyi anlamak için, bir elektrik akımının, iletken bir cismin içinde «elektron» adı verilen eksi yüklü küçük taneciklerin topluca hareketi olduğunu anımsamak gerekir. Akımın geçişi iki metal lam üstünde şu değişikliklere yol-açmıştır: Elektrotlardan biri üstünde elektron fazlalığı (katot), ötekinin üstündeyse elektron eksikliği (anot) vardır.

• Şimdi iki elektrotu iletken bir telle birbirine bağlarsak, bu bakışımsızlık ortadan kalkar: Katot üstüne biriken elekt ronlar, anotun elektron açığını kapatmak için yer değiştirir ve böylece, kullanılabilen bir elektrik akımı ortaya çıkar. Akımın yönü, elektronla-rınkinin tersine, anottan ( + kutup) katcta (— kutup) doğrudur. Bu akım, akümülatör boşaldığı zaman, yani elektrotlar yeniden birbirinin aynı duruma geldiği zaman kesilir. Elektrotların az ya da çok büyük bakışımsızlığı, elektromotor gücü ve bir bataryadan is-tenebilen akımın şiddetini belirler.

PRATİK UYGULAMALAR

• Akümülatör böylece, pek bilir. Sözgelimi, otomobillerde

6 ya da 12 voltluk «akümülatör bataryaları» kullanılır. Akümülatör, bir elektrik üreteciyle ya da otomobilde olduğu gibi bir dinamoyla doldurulabilir. Bir akümülatörü asla bütünüyle boşalıncaya kadar kullanmamak gerekir; yoksa, elektrotlar bozulabilir, bu da aygıtın yeniden doldurulmasını engeller.

• Akümülatör bataryalarının kutupları genellikle, ( + ) kutup için kırmızı, ( — ) kutup için yeşil renkte küçük bir yuvarlakla çevrilidir. Ama bu kutupları tanımaya yarayan bir ‘belirti daha vardır: ( + ) kutbu oluşturan küçük kurşun yuvarlağın çapı, ( — ) kut-bunkinden biraz daha büyüktür.

ELEKTRİK AKIMI / ELEKTRİK DEVRELERİ / ELEKTROLİZ / PİLLER

Advertisement

Yorum yazın