Alaşım nedir – Alaşım çeşitleri

ALAŞIM

• İnsanlar metalleri elde etmeyi ve ergitmeyi başardıkları zaman, bu metallerin üstün yanlarını, onları birlikte eriterek birleştirmeyi denediler. Böyle bir işlem, bir alaşımın ortaya çıkmasına yolaçar. Günümüzde sayısız alaşım vardır. Ham demiri, çeliği, bakır ve kalay alaşımı olan tuncu, «küp-ro-nikel» adı verilen bakır ve nikel alaşımını, vb. bunlar

arasında sayabiliriz.

ALAŞIMLARIN

HAZIRLANMASI

• Bir alaşım elde etmek için normal yöntem, çeşitli bileşim maddelerinden oluşan karışımı, yeterince yüksek bir sıcaklığa kadar ısıtarak eritmektir. Ama yapım orada bitmez. Gerçekten, soğutma biçimine göre, alaşım farklı özellikler alacaktır; metalürji uzmanının bütün becerisi, bu soğumayı dikkatle ayarlamaktır.
• Sözgelimi, yüksek sıcaklığa kadar ısıtıldıktan sonra yavaş yavaş soğutulan 1 mnr kesitli bir çelik tel, 70 kg’lık bir yükü kopmadan taşıyabilir. Önce ısıtılıp hemen ardından suda soğutulan (çeliğe su verme işlemi) aynı tel, 100 kg taşıyabilir; üstelik daha esnektir (bu nedenle tıraş bıçakları su verilmiş çelikten yapılır). Öte yandan, daha serttir. Ama su verilmiş çelik, şiddetli bir darbeye çok az dayanır.

• Alaşımların bulunması, metallerin kullanım alanlarını önemli ölçüde genişletmiştir. Metallerin saf olarak kullanılmasına çok ender raslanır; çünkü yeterince dayanıklı, yeterince sert değillerdir ya da havaya, suya, asitlere…. karşı çok duyarlıdırlar.

• Sözgelimi demir, hava oksijeninin ve nemin birlikte etkisi ya da deniz suyunun etkisiyle kolayca paslanır. Demirin bu aşınması, demir ve karbondan başka krom ve nikel de içeren paslanmaz çeliğe dönüştürülürse, önlenebilir.

• Modem teknikler alaşımlara büyük bir önem kazandırmıştır; bu nedenle, fizikçiler ve kimyacılar, metallerin gizlerini aydınlığa kavuşturmak için çabalarını birleştirirler. Bu amaçla, yüksek derecede kesinlik ve duyarlık gösteren yöntemlerden yararlanırlar: Isıl analiz; X ışınlarının kırınımı; elektronların kırınımı. Bir alaşımda, biraz metal, çok. miktarda da katkı maddesi yeralır.

—► ÇELİK/ ESNEKLİK/ KATİLAR FİZİĞİ / METALÜRJİ / SERTLİK

Advertisement

Yorum yazın