Aşık Mehmed

AŞIK MEHMED bin ÖMER bin BAYEZID, osmanlı coğrafya yazarı (Trabzon 1555-?,). Yirmi yaşında, dünyayı görmek için doğduğu şehri bıraktı. Eserinde ele aldiğı coğrafî konular, onun Anadolu ve Rumeli’de yaptığı gezilere dayanarak yazılmıştır, özdemiroğlu Osman Paşa’nın Kafkasya ve Güney Rusya seferine (1581-1584) katıldı. Selânik’te otururken Koca Sinan Paşanın Macar seferine katıldı (1593-1594). 1596’da Şam’a yerleşti ve 1598 yılında kozmoğrafya-ya ait ünlü eseri Menâzır-ul-Avâlim’i (Â-lemlerin Görüntüleri) tamamladı; kitap iki kısımdır: Birinci kısımda, dünyanın yaratılışı, yıldızlar, cennet ve cehennem; ikinci kısımda yer, 18 fasılda incelenir. 1.-12. fasıl coğrafî, 13.-18. fasıllar daha genel mahiyettedir. Eser, fars ve arap kozmoğrafyası ve tabiî ilimlerle uğraşan bilginlerin eserlerinden derlenmiştir, tertibi gayet güzeldir ve türkçe yazılmıştır; kaynaklarını her vesile ile tekrar eder. Rumeli ve Macaristan ile ilgili konularda geleneksel bilgilere ilâveler yapmıştır. Kâtip Çelebi ve Ebu Bekir Behram Dımışkî, eserlerinde Âşık Mehmed’e dayanırlar, bazen de ondan sayfa sayfa nakil yaparlar. Eseri basılmamıştır. (-» Bibliyo.)

Advertisement

Yorum yazın