Aşıkpaşazade kimdir

Aşıkpaşazade kimdir – Aşıkpaşazade hayatı ve eserleri, Derviş Ahmed Âsıkî (1393 – 1481)

• Amasya’da doğan Âşık Paşazade’nin yaşamı pek az bilinir; doğum ve ölüm yılları da tartışmalıdır. Aşık Paşa’nın torununun oğlu olduğundan Âşıki mahlasını alan Derviş Ahmed, Musa Çelebi ile birlikte, Çelebi Sultan Mehmed ile savaşmak için Rumeli’ye geçti (1413). 1419’da Elvan Çelebi köyüne dönerek, tekkeye girdi. Düzmece Mustafa olayında yeniden orduya katıldı. Murad IFnin Macaristan seferinde görev aldı (1438). Fatih’in oğullarının Edirne deki sünnet düğününde bulundu (1457), aynı yıl Üsküp’e geçti.

• Yaşamının son yıllarını İstanbul’da geçirdiği sanılır.

• Derviş Ahmed Âşıki, Âşık Paşazade Tarihi adıyla tanınan Tevarih-i ÂH Osman (Os-manoğullarının Târihi) ile ün kazandı. Âşık Paşazade’nin 1476’da yazmağa başladığı tarihi, gerek çağında gerek daha sonraki dönemlerde önemsenmedi. Ne var ki günümüzde bu yapıt, özellikle Osman-lı devletinin kuruluş yılları konusunda temel kaynak sayılmaktadır.
• Âşık Paşazade, yapıtın bir bölümünü çeşitli kaynaklara, bir bölümünüyse yaşadığı olaylara dayanarak yazmıştır: Osmanlı devletinin kuruluşundan Yıldırım Bayezid döneminin sonuna kadar olan bölümü Yahşi Fakih’ten, Yıldırım Bayezid’in Macar seferi (1391) bölümünü Timurtaş-oğ!u Umur Bey’den yararlanarak yazdı. Ankara savaşını, bu savaşta bulunan birini dinleyerek kaleme aldı. Murad II ve Fatih Sultan Mehmed dönemini işleyen bölümse, kendi gözlem ve yaşamına dayanır.

• Âşık Paşazade’nin yapıtını 1478’de İşkodra’nın ele geçirilmesiyle noktaladığı, 1502’ye kadar uzanan bölümün başkaları tarafından yazıldığı öne sürülür; İstanbul’da basılan yapıtta tarihin 16S bölümden oluştuğunun belirtilmesine karşın, 198 bölüm olması, bu savı doğrular.

• Âşık Paşazade’nin yapıtı, önemli bir tarihsel kaynak olmasının yanısıra, süssüz, akıcı anlatımı, konuşma diline yakın diliyle, Türk edebiyatının en önemli yapıtları arasında yeralır.

Advertisement

Yorum yazın