Aşıkpaşazade kimdir – Aşıkpaşazade tarihi

Aşıkpaşazade kimdir – Aşıkpaşazade tarihi
AŞIK PAŞAZADE (asıl adı, Derviş Ah-med Aşıkî), osmanlı tarihçisi (Amasya 1400-?). Âşık Paşa’nın (1272-1333) soyundan geldiği için Âşıkî mahlâsını aldı. Ahmed, 1413 yılında Çelebi Sultan Mehmed’in kardeşi Musa Çelebi ile birlikte savaş için Rume-liye geçti. 1419 da, tekrar El van Çelebi köyü ve tekkesine döndü. Düzmece Mustafa vakasında Mihaloğlu Mehmed Bey ile Ulubat kenarındaki orduya geldi. Murad II’nin Macaristan’a yaptığı seferde bulundu (1438). 1457’-de Edirne’de, Fatih’in Rumeli’deki seferleri sırasında ise tekrar üsküp’te bulunuyordu. Bir ara İstanbul’a gelerek Âşık Paşa için küçük bir mescit yaptır.di; (m)

Aşık Paşazade Tarihi (Tevarih-i Âl-i Osman [OSmanoğullarının Tarihi]), Âşık Paşazade, eserini 1476’da yazmağa başladı. Tarihinin bir kısmını başkalarından naklederek, bir kısmını da içinde bulunduğu olaylara dayanarak yazdı. Başlangıçtan Yıldırım Bayezid sonuna kadar olan kısmı Orhan Gazi imamı İshak Fakih’in oğlu Yahşi Fakih’ten nakleder; 1391’jie Yıldırım Bayezid’in Ma-carlar ile yaptığı savaşı, bu savaşta bulunan Timurtaşoğlu Umur Bey’den naklen yazdı; 1402 Çubukova (Ankara) savaşını bu savaşta bulunan bir şahitten dinledi. Murad II ve Fatih Sultan Mehmed devirlerini kendi görgülerine dayanarak yazdı.

Kitabı, Fatih Sultan Mehmed’in 1478’de lş-kodra’nın zaptı ile bittiği, bundan sonra 1502 yılına kadar olan 24-25 yıllık olayların başkaları tarafından eklendiği kabul edilir. İstanbul’da basılmış Âşık Paşazade tarihinde eserin 166 bap olduğu yazıldığı halde gerçekte 198 baptır; bu da sonradan birtakım ekler yapıldığını göstermektedir. Eserin, üçü, eksik olmak üzere 14 yazması bulunmuştur. Şimdiye kadar üç defa basıldı; 1. baskı 1914’te Âli Bey tarafından Tarih-i Os-manî- encümeni adına, 2. baskı 1929’da Prof. Giese tarafından Leipzig’de, 3. baskı ise önceki yayınlardan yararlanılarak yeni harflerle 1949’da Çiftçioğlu Nihal Adsız tarafından yapıldı. (^ Bibliyo.) [m]

Advertisement

Yorum yazın