Botülizm

Botülizm

Clostridium botulinum adlı bakteri tarafından açığa çıkarılmış toksinlerin sebep olduğu bir besin zehirlenmesi. Bu bakteri, proteini bol ve oksijeni az olan ortamlarda gelişir. Yeterince sterilize edilmemiş konserveler elverişli bir ortam olurlar.

Bakteri, bulaşmış besini yiyen bir hayvanın bağırsağında zehire dönüşen bir madde salgılar. Bu madde belki de dünyanın en zehirli maddesidir; bir mililitrenin on binde biri kadarı bir hayvanı öldürür. Bir gramının binde biri ise 20 milyonun üzerinde fareyi öldürmeye yeterlidir.

Clostridium botulinum A,B,C,D,E ve F diye adlandırılan 6 tipe ayrılır. Bunların her biri özel toksinler oluştururlar. Zehirlenmeye genellikle konserve edilmiş et veya et ürünleri, balık ve bazı sebzeler yol açar. Bakterinin sporları oksijen yetersizliğinin bulunduğu yerlerde ürerler; bakteri kolonilerinde etkin olmayan protoksin açığa çıkar. Protoksinler, bunları yiyen hayvanların bağırsaklarında protein parçalayan enzimlerin etkisiyle toksine çevrilir. A tipi Clostridium botulinum toksininin molekül ağırlığı 1 milyon kadardır (hidrojen atomundan 1 milyon kat daha ağırdır).

Toksinler sinir ve kas arasındaki birleşme noktasında, kas kasılmasını sağlayan elektriksel sinir uyarmalarını ileten kimyasal taşıyıcı asetil kolinin açığa çıkmasına engel olarak, felç oluştururlar. Zehir kaynar suda 10 dakika içinde parçalandığı için, besinlerin kaynatılması hastalığı önler.

Hastalık, tedaviyi gerektirmeyen hafif rahatsızlıktan, 24 saat içinde ölüme götüren ağır durumlara kadar değişik gelişmeler gösterir. Belirtiler genellikle mikroplu besinin yenmesinden 12-36 saat sonra başlar. Kırıklık, kusma, sersemlik, halsizlik ve ağız ve gırtlak kuruluğu bulunabilir. Ateş yoktur. Sinir sistemi bulguları bulanık veya çift görme, yutma güçlüğü ve kas zayıflığı şeklindedir. Soluk alıp vermede güçlük olabilir.

Bağırsakların tutulması da kabızlığa ve karnın gerginliğine yol açar. Hastanın düşünme yeteneği ve bilinci kaybolur. Ölümünün en büyük nedeni, ani solunum felci ve solunum yollarının tıkanıklığıdır. Ölüm solunum yetersizliğine bağlandığından, erken devrede yapay bir solunum sağlanması hastanın hayatını kurtarabilir.


Advertisement

Etiketler: , ,

Yorum yazın