Dean Acheson

Dean Acheson
ABD li siyaset adamı (Connecoset’te Middeltown 1893 Maryland’da Sandy Spring 1971). Groton School’de okudu. 1915’te Yale Üniversitesi hukuk bölümünü bitirdi. 1918’de Birinci Dünya Savaşı’na katıldı. Harward Üniversitesi’nde hukuk doktorası yaptı (1918). Washington’a giderek Anayasa Mahkemesi üyelerinden birinin özel sekreterliğini yaptı (1919-21). 1921’de kurduğu hukuk bürosunda uluslararası hukuk alanında uzmanlaştı. 1933’te Franklin Roosevelt tarafından Maliye Bakanlığı danışmanlığına getirildi. Ancak 6 ay sonra yeniden hukuk bürosuna döndü. Dışişleri Bakanlığında danışman olarak 1941’den 1945’e dek çalıştı. Bu arada 1943’te BM Yardım Kurulu üyeliğine atandı. 1945 yılı Ağustosundan 1947 Temmuzuna kadar Dışişleri Bakanı Yardımcılığı görevini sürdürdü, ikinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD dış politikasını yönlendiren George C. Marshall, Truman doktrini çerçevesinde SSCB’nin Avrupa, Türkiye ve Yunanistan üzerindeki etkisini azaltmak için 1947 yılı ortalarında yüklü “Amerikan Yardımfnı devreye sokunca Acheson bu yardımın düzenleyicisi görevini üstlendi (1948). 1949 yılında Başkan olan Trumanca Dışişleri Bakanlığına getirilen Acheson, SSCB yayılmacılığı karşısında Atlantik Paktı’nın sürdürülmesi gereğini savunarak NA-TO’nun kurulmasında etkin oldu. Koyu bir Anti-komünist olmasına karşın Çin ulusal rejiminin çöküşü üstüne yazdığı bir yazı nedeniyle Cumhuriyetçi Partililerin ve iç sorunlardaki tutumu nedeniyle Mc Carthy’cilerin tepkisini çekti. Kore Savaşı nedeniyle bu tepki daha da yoğunlaştı ve. Acheson ABD’nin Uzak-doğudaki başarısızlığından sorumlu tutuldu. 1953’te Dışişleri Bakanlığfndan emekli olduktan sonra uzun süre Başkanlara danışmanlık yaptı. 1964 Kıbrıs bunalımı sirasında “Acheson Planı” adıyla bir öneriler paketi hazırladı. Dışişleri Bakanlığfnda geçirdiği yıllara ilişkin değerlendirmelerini topladığı Preseni at the Creation; My Years in the State Department (Ortaya Çıkışım; Dışişleri Bakanlığındaki Yıllarım) 1969 adlı belgesel kitabıyla Pulitzer Ödülü’nü tarih dalında kazandı (1970).

Advertisement

Yorum yazın