Fosfor

Fosfor : Vücut için çok önemli olan bir element. Dokuların yaklaşık yüzde 0,95’ini oluşturur; ortalama ağırlıktaki erişkinde toplam miktarı 700 gr kadardır. Bu miktarın yüzde 80’i trikalsiyum fosfat halinde kalsiyuma bağlı olarak kemiklerde ve dişlerde bulunur; yüzde 10’u ise kanda ve kaslarda, lipit, protit ve glusit gibi bileşiklere bağlıdır. Kan plazmasındaki fosfat içeriği 10-15 mg/100 ml’dir. Kanda inorganik fosfatların (yüzde 2-5 mg, özellikle mono ve bisodyum fosfat) yanında, lipitlere bağlı fosfor (yüzde 6-12 mg) ve organik fosfor (yüzde 3-5 mg) vardır. Plazma fosforunun yalnız yüzde 12’si proteinlere bağlıdır.

 Fosfor

Kandaki fosfor düzeyi çocuklarda daha yüksektir ve kadında menopozdan sonra artar. Kandaki toplam fosfor içeriği yüzde 35 mg’dir; bunun yaklaşık yüzde 10’u inorganik fosfat biçimindedir. Fosfor besinlerle alınır; erişkinin günlük gereksinimi 5 gr fosforik asite karşılık gelen 1,5-1,7 gr’dir. Gereksinim çocuklukta ve büyüme dönemi boyunca daha fazladır. Fosfor idrarla atılır, çıkarılan günlük miktar beslenmeye göre değişir.

Fosfor metabolizması kalsiyum metabolizması ile yakından bağlantılıdır; vücudun fosfor dengesi özellikle böbrekler tarafından düzenlenir ve parathormon ve kalsitonin etkinliğine bağlıdır. Besinlerle yetersiz fosfor alımı, ancak yetersiz kalsiyum alımı ile birlikte görülür. Bu durumda çocukta büyüme geriliği olur, D vitamini eksikliği ile birlikteyse bir tür raşitizm de görülür. Erişkinde ise osteomalazi (kemik yumuşaması) adı verilen tablo ortaya çıkar.

Fosfor metabolizması bozuklukları değişik böbrek hastalıklarında görülür. Ağır böbrek yetmezliğinde böbreğin fosforu süzme işlevinin azalması hiperfosfatemiye yol açar; hipofosfatemi ise böbrekte doğuştan ya da sonradan oluşan yetmezliklerde fosforun yetersiz geri emilimi nedeniyle ortaya çıkar.


Advertisement

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yorum yazın