Fosfor zehirlenmesi nedir

Fosfor zehirlenmesi
Belirli dozlar halin de alındığında insan organizmasını, özellikle sinir hücrelerini düzenleyen fosforun vücutta meydana getirdiği zehirlenme. İvegen ve süreğen olabilir.
ivegen fosfor zehirlenmesi: Serbest halde bulunan beyaz fosfor, fosforlu hidrojen (fosfor,fosforlu yağlar, fare öldürücü çeşitli fosforlu ilâçlar ve kibritlerdeki fosfor, kaza ile ya da bilerek (intihar amacı ile) vücuda alındığın da şu klinik tabloyu meydana getirirler: Zahirin «indirim yolu ile vücuda girmesinden birkaç saat sonra, organizmada mide ağrıları, baş ağrıları, boğaz yanmaları, şiddetli susuzluk. bulantı görülür. Hasta geğirirken sarımsak kokusu saçar, kusmuğunda da sarmısak kokusu duyulur; kusmuk genellikle kanlıdır. Sindirilen zehiri içeren kusmuk maddeleri, fosforışı nedeniyle karanlık ortamlarda bile gözle görülür. Aynı şekilde, karanlık bir ortamda hasta geğirirse soluğunda fosforışı olayının belirtileri görülür. Bazen ishal vardır. Genellikle hastanın ateşi biraz yükselir. Sindirilen zehirin, sindirim dokusunun sümüksel çeperleri Üzerindeki etkilerinden meydana gelen bu rahatsızlık belirtileri genellikle dört 8aat kadar sürer.
Ara süreç denilen ve iki üç gün kadar devam eden süre İçinde, hastada İyileşme belirtiıl görülür. Fakat bu belirtiler geçicidir. Çünkü fosfor, kan tarafından soğurulur ve bağır ıak mukozası yolu İle çeşitli organların hücrelerini olumsuz yönde etkiler.
Ara süreci izleyen son süreçte, karaciğer büyür ve sancı yapar; sarılık görülür; deri ve gözlerin akı sapsarı bir renk alır. Karında şiddetli şancılar, kanlı kusma ve sürgünler görülür, Böbreklerde albümin toplanır ve kan gelir. Böbreklerin süzme İşlevi büyük ölçüde yozlaşır. Kalp ve nabız atışları zayıflar. Kalp, miyokard yetersizliğinden dolayı atış düzenini kaybeder. Bu arada kulakta vızıltı, İşitmede azalma, görme bozuklukları, aşın duyarlılık, çırpınma ve dellrlum gibi sinir bozuklukları da görülür.
Zehir, karaciğer, mide, bağırsaklar, böbrekler, kalp ve sinir sistemi üzerinde son derece ağır yozlaşmalar meydana getirir. Bu yüzden kısa zamanda karaciğer böbrek ve kalp yetersizliği ile belirlenen ölüm olayları görülür. Kadavra1 üzerinde yapılan otopside başta karaciğer, böbrekler ve kalp olmak üzere bütün organlarda bir yağ yozlaşması göze çarpar.
Fosfor zehirlenmelerinde en etkili tedavi henüz kana geçmemiş olan zehirin mide ve batmaklardan uzaklaştırılmasıdır. Bu nedenle hastaya kusturucu ve İç sürdürücü İlâçlar verilir, Böylece henüz kana geçmemiş zehirin büyük bir kısmı vücuttan dışarı atılır. Kusturucular arasında en hızlı etkili bhuı apomorfin dlr, Sürdürücü olarak sodyum sülfat, mag sülfat gibi madensel tuzlara başvuru |H Fosfor zehirlenmelerinde hint yağı ya da Kİ sürdürücü yağlar kullanılmamalıdır. Hlntyağı zehirlenme olayını daha şiddetlendi* M Çünkü hihtyağında fosfor kolaylıkla çö ve çözülmüş fosfor bağırsak mukozası 9 kan tarafından daha kolay bir şekilde ıurulur. Aynı nedenden dolayı hastaya süt
1 yumurta sarısı da verilmemelidir. Çünkü ■ binlerde bulunan yağlar, midede sindiği halde bulunan fosforu çözerek kolayına seçmesini sağlarlar.
zehirden tamamen temizlemek için mide yıkaması yöntemi de uygulanabilir. Yıkama suyu olarak yüzde birlik oksijenli su kullanılır. Bu su, midedeki zehirli olmayan fosforu fosforoz aside dönüştürür.
Bütün bu tedavi yöntemleri midedeki fosfor tepkilerini etkisiz hale getirmeyi ya da yok etmeyi amaçlar. Bu nedenle bu yöntemlerin, sindirilen zahirin büyük bir kısmı ya da tümü kana geçmeden önce uygulanmaları gerekir. Eğer tedavi fosforun vücuda girmesinden birkaç saat sonra yapılırsa, zehirin büyük bir kısmı ya da tümü kana geçmiş olacağından, vücutta sadece geçici etkiler şaftlar.
Süreğen, fosfor zehirlenmesi Buna fosforizm adı da verilir. Bu gibi zehirlenmeler daha çok iş zehirlenmeleri sınıfına girer. Endüstride beyaz ya da san fosforla çalışan işçilerde görülür. Ayrıca fosfor hamuru yapımında, çeşitli fosfor bileşikleri (fosforlaşmış bronz, fosforlu yangın mermileri, fosfor gübreleri, fosfor ♦ ,1u İlâçlar) yapımında çalışan işçilerde bu tip zehirlenmelere rastlanır. Son yıllarda kibrit yapımında ve başka endüstri kollarında beyaz ya da sarı fosforun yerine kırmızı fosfor kullanıldığından, süreğen fosfor zehirlenmeleri azalmıştır. ,
Başlangıç evresinde, hastada iştah azalması, sindirim bozuklukları yavaş yavaş beliren bir halsizlik hail ortaya çıkar. Deri ve gözakları sararır, kilo kaybı olur.
İlerlemiş zehirlenme evresinde derin bir halsizlik, şiddetli zayıflama, kansızlık, sarılık belirtileri, süreğen bağırsak sürgünü görülür. İdrarda albümin belirir. Hastada burun, mide ve bağırsak kasılmaları olur. Siyahımsı bir kanla karışık kusmalar, kanlı dışkılar görülür. Bunların yanında pis kokulu piyore vardır. Ayrıca özellikle alt çene ya da başka kemiklerle İlgili kemik yozlaşmaları ortaya çıkar. Hastanın soluğunda sarımsak kokusu duyulur.
Zehirlenmenin İlk belirtileri görülür görülmez işçi, iş yerinden uzaklaşmamadır. İlerlemiş bir süreğen fosfor zehirlenmesi karşısında ise belirtileri giderici tedavi usullerine başvurulmalıdır, örneğin kalbi güçlendirici, kan yapıcı, İştah açıcı, sindirim kolaylaştırıcı, karaciğeri koruyucu tipte ilâçlar kullanılmalıdır.
Fosforizmi önlemek için fosforla çalışan fabrikalarda koruyucu tedbirleri uygulamak gerekir. Bu gibi fabrikalara çürük dişil işçiler alınmamalıdır. Çünkü fosfor, dişteki çürükler yolu ile çene kemiklerinin yozlaşmasına yol açar. Fosfor buharlan ile kirlenen havanın devamlı olarak temizlenmesi için fabrikanın içinde etkili bir havalandırma sistemi bulun-durulmalıdır. İşçiyi fosfor buharlarından korumak için terementi esansı içeren maskelerden yararlanılmalıdır.


Advertisement

Etiketler: , , , ,

Yorum yazın