Francisco Franco Kimdir

Francisco Franco Kimdir

Francisco Franco (1892-1975) İspanyol generali ve devlet adamı. Uzun süre Ispanya’nın Fas ordusunda görev yaptı (1912-1927), 1926’da General oldu. Asturia maden işçilerinin grevini bastırmada (1934) önemli rol oynadı ve iktidardaki sağcı yönetim tarafından genelkurmay başkanlığına getirildi (1935). Bir yıl sonra genel seçimlerde Halk Cephesi zafer kazanıp iktidara gelince (1936) general San Jurjo’nun giriştiği askeri darbeye katıldı ve onun ölümünden sonra milliyetçi güçlerin yönetimini ele aldı. Burgos cuntasınca başkomutan ve hükümet başkanı, Falanj Partisi’nce “caudillo”1 (başbuğ), devlet başkanı ve silahlı kuvvetler başkomutanı ilan edildi (1938). Uzun bir iç savaş sonunda cumhuriyetçileri yenerek (Almanya ve İtalya’nın da yardımlarıyla) 1939’da Madrid’e girdi. Ordunun, kilisenin, Falanj Partisi’nin ve büyük toprak sahiplerinin desteğiyle tam bir diktatörlük kurdu, her türlü muhalefeti şiddetle bastırdı. 1939’da antikomin-tern pakta imza koydu. Hitler ve Mussolini faşizminden yana olduğu halde, 2. Dünya Savaşı’nda ülkesinin tarafsızlığını ve savaş dışı kalacağını açıkladı (1941). Yalnız Nazi ordularının yanında Sovyetler Bır-liği’ne karşı savaşmak üzere bir “Mavi Tümen” yolladı. Savaş sonrasında Müttefiklere yaklaşarak, 1953’te Amerika ile ekonomik ve askeri bir anlaşma imzaladı. ABD’nin desteğiye 1955’te Ispanya’yı Birleşmiş Milletler’e soktu. 1956’da Fas üzerindeki koruyucu yönetiminden vazgeçti. Daha sonra Avrupa’ya doğru açılma politikası izleyerek 1970’de Ortak Pazar’la bir antlaşma imzaladı.

Sağlığında İspanya kralının tahta dönmesine izin vermedi, 1947’de monarşiyi yeniden kuran yasayı çıkarttıysa da kendini koruyucu olarak tayin ettirdi. Krallık sorunu ise ancak 1969’da çözüldü, prens Juan Carlos’un kendisi öldükten sonra kral olacağını kabul etti. 1973’te hükümet başkanlığından çekildiyse de ölümüne kadar devlet başkanı olarak yönetimi elinde tuttu.

Advertisement

Yorum yazın