Gebelikte Beslenme

Annenin beslenmesi yetersizse, çocuğun büyümesi için gerekil olan besin, annenin dokuları ve organları tarafından karşılanamaz. Annenin gıdası büyüyen çocuğun gereksinimlerine göre düzenlenmelidir. Anne için yararlı genel şudur: Her zaman yediği besinleri yemelidir ama buna ek olarak yeterli süt ve eskisinden daha fazla meyve ve sebze yemelidir. Aldığı vitaminlere, kalsiyum, demir, iyot gibi mineral tuzlara dikkat etmelidir. Süt ve süt ürünleri gerekli kalsiyumu karşılar ama bazen ek olarak kalsiyum vermek gerekebilir.
Demir, alyuvarların oluşması için zorunludur. Çoğu bebeğin kansız doğması, gebe annelerin diyetinde demirin az olduğunu ortaya koymaktadır. Anne adayları, içinde demir bulunan yiyeceklerden fazla milktarda yemeli ve eğer gerekirse doktorum önerdiği miktarda ek olarak demir preparatları almalıdırlar: Mineral tuzlar içinde iyotun önemi büyüktür. Eğer yeterli iyot alınmazsa, bu hem annenin hem de doğacak bebeğin tiroid bezini etkiler. Annenin bu dönemde daha çok proteine ihtiyacı vardır. İçinde, tiamin, riboflavin, niasin gibi vitaminleri de bulunduran et, balık, kümes hayvanları ve yumurta önemli birer protein kaynağıdırlar. Yağlar kısmen tereyağı, krema ve peynir şeklinde diyette yer almalıdır. Gebenin A vitamini ihtiyacı bu gıdalarla karşılanabilir. Şeker, baklagiller, ekmek ve patates enerji sağlamak için gereklidir. Fakat yağlar, şeker ve nişasta çok miktarda kalori içerdiğinden ve gebeyi şişmanlattığından fazla yenmemelidir. Kızartma ve yağlı yiyeceklerden, ağır soslardan mayonezler, pastalar ve tatlılardan kaçınılmalıdır. A ve D vitamini taşıyan balıkyağı alınmalıdır. Taze sebze ve meyveler, özellikle tu­runçgiller ve domates A, B, C vitaminleri içerir. Sigara günde beş veya altı tane içilebilir, ama alkol alınmamalıdır. Son araştırmalar sigara içen annelerin bebeklerinin normalden daha ufak geliştiğini göstermiştir. Eğer uykusuzluk yapmıyorsa gebelik döneminde çay ve kahve içmeye devam edilebilir. Gebeliğin ilk aylarında ortaya çıkan bulantı ve kusmalar üç öğün yemek yerine iki buçuk saat ara ile sık yemek sayesinde önlenebilir. B,, vitamini bulunduran bazı ilaçlar (Adervit, Benexol v.b.) antiemettk denilen ilaçlar (Emedur, Postadoxin) sürekli bulantıyı önleyebilir. Gebeler özellikle doğuma yakın aylarda rahat giysiler giymelidir. Kan damarlarını sıkan ve varise yol açan lastik jartiyerler kullanmamaya özen göstermelidir. Eğer mümkünse gebeler yürüyüş yapıp açık havada güneşlenmelidirler. Gebenin ruhsal durumunun, çocuğun fiziksel durumunu etkilememesine rağmen, hem kendisi, hem de bebeği için sinirlenmekten, yorgunluktan, fazla duygusal re­aksiyonlardan uzak kalması gerekmektedir.
Gebeliğin son haftalarında kontroller daha önemlidir. Lohusalık için annenin du­rumu, tekrar gözden geçirilir. Bu arada bebek o denli büyümüştür ki, rahim içinde artık hareket edip dönemez. Bebek başı aşağıda olarak doğum duruşunu almıştır. Doktor bebeğin doğumda geçeceği yolun uygun olup olmadığını araştırır ve sezaryene gerek olup olmadığına karar verir. İlkdoğumlardaki ayak veya makat gelişlerinde çocuğun sağlığı açısından sezaryen yapılması daha uygun görülmektedir.
Anne adayının izlemesi gereken sağlık kuralları vardır. Ama bu,sosyal faaliyetlerini engellemez. Gebelik kadının çekiciliğini kay betmesine neden olmamalıdır. Ayakta durmayı ve yürümeyi zorlaştıran ve bel ağrısına neden olan yüksek topuklu ayakkabılar yerine, kısa topuklu ayakkabılar giymek daha doğrudur. Bazı gebelere, karın kaslarına yardımcı bir gebelik korsesi tav­siye edilebilir. Bu korse, esnemeyen bir kumaştan yapılmalı ve vücuda iyi oturmalıdır. Göğsü içine alıp kaldıran, meme başlarını içeri çökertmeyen sutyenler tercih edilmelidir. Gebelerin her zaman, özellikle son haftalarda iyi havalandırılmış bir odada uyumaya, dinlenmeye gereksinimleri vardır. İkindi uykuları yararlıdır. Uyuyamasa bile, yatmak faydalıdır, dinlenmeyi sağlar. Dinlen-mektergüçlük çekiyorsa, doktor ilaçla rahatlamasını sağlayabilir. Gebelik sırasında doğumdan önce, kolostrum adı verilen bir sıvı meme uçlarında belirebilir. Tahriş etmesini önlemek için bu sıvı, sabunlu ılık suyla silinmelidir. Gebe daha gebeliğin ilk devresinde dişçiye gitmeli ve diş sağlığı için doktorun öğütlerini yerine getirmelidir. Gebelik esnasında banyo yapmaya devam edilebilir. Anoak duş almak ya da süngerle yıkanmak, banyo teknesine su doldurarak yıkanmaktan daha emniyetlidir. Soğuk ya da ılık suyu tercih edenler için bile suyun derecesi 75-85°C arasında olmalıdır. Sıcak hamama gitmek tehlikeli olabilir. Gebe kadının doğuma hazırlanması için beden hareketleri (jimnastik) yapması faydalıdır. Derin nefes almayı sağlar, akci­ğerlere ve kana daha çok oksijen gelir ve dokulara dağılır. Ama, bu egzersizler asla yorucu olmamalıdır. Kötü havalar hariç yürüyüş iyi bir spordur. Yavaş yürünmeli ve kalabalıktan kaçınılmalıdır. Her gün ortalama 2 km. yürünmelidir. Güneş faydalıdır, ancak güneşte çok kalınması sakıncalıdır. İnsanı çok yoran hareketler ve zıplamak, gerinmek, uzanmak gibi tehlikeli olabilecek hareketler yapılmamalıdır. Kısmen zararlı hareketler ise koşu, tenis, yüzme, paten, kayak, ata binmedir. Gebeliğin ilk devrelerinde dans edilebilir ama çarpışma, düşme olabilecek kalabalık dans pistlerinden, diskolardan kaçınılmalıdır. Eğer anne odayı araba kullanmayı seviyorsa, bozuk yollardan kaçınarak, kısa yolculuklar yapabilir. Eğer mümkünse, son aylarda yolculuk göze alınmamalıdır.

Advertisement

Yorum yazın