Gelgit Nedir

GELGİT, deniz düzeyinin, her 24 saat 45 dakikada iki kez, yükselmesi ve iki kez alçalması olayı. Deniz düzeyinin yükselmesine «kabarma», alçalmasına «inme» denir. Su düzeyinin erişebildiği yükseklik ve iniklik arasındaki fark, okyanuslar ortasında 1,3 m.’ye erişebildiği halde, kıyılarında daha çok olur; kimi körfezlerde ve fiyordlarda ise 21 m.’ye erişir.

Gelgit olayı, Ay’ın ve Güneş’in çekimleriyle meydana gelir. Yerin Güneş’e ve Ay’a dönük yerleriyle bunların tam karşıtlarında kabarma olur. Yer, ekseni ü-zerinde döndüğü için, kabarıklık da yeryüzünde yer değiştirir. Kabarma, Güneş’in ve Ay’ın Dünya karşısındaki durumlarına ve yerlerine göre değişik ölçülü olur. Yeniay ve dolunay günlerinde, yeni yer, Ay ve Güneş aynı doğru üzerinde bulunduklarında kabarma Ay’la Güneş’in çekimlerinin toplamının etkisiyle olacağı için sular en kabarık düzeye erişir. Bu durum, yer yer zararlara yol açabilir. İlk ve son dördün günlerinde yeryüzünün 4 ayrı yerinde kabarma olacağı için inme ile kabarma a-rasındaki yükseklik farkı az olur.

Advertisement

Yorum yazın