Gemi Nedir

GEMİ, yolcular ve yükler için ayrılmış bölümleri bulunan büyük su taşıtı. Gemiler, genel olarak, kürekten başka herhangi bir araçla (yelken, buhar makinesi, patlamalı motor vb.) yol alırlar. Kullanma amacına göre, ticaret gemileri, savaş gemileri, yolcu gemileri, işletildiği su alanına göre deniz gemileri, ırmak gemileri, göl gemileri; kullanılan güce göre yelkenli gemiler, buharlı gemiler, dizel motorlu gemiler, nükleer (çekirdek enerjili) gemiler gibi sınıflara ayrılırlar. Ayrıca gemiler, işletme biçimine göre, belli bir yol tarifesi bulunmayan tramp gemileri, belli iskeleler a-rasında işleyen hat gemileri (Yalova vapuru, Kadıköy vapuru vb.), belli bir tarifeye göre uzun seferler yapan tarifeli gemiler diye de sınıflandırılır.

En eski su taşıtları, ağaç gövdelerini birbirine bağlayarak yapılan sallar ile ağaç gövdelerinin oyulması ile meydana getirilen kayıklardı. Su taşıtları, yüzlerce yıl, küreklerle yol aldılar. Daha sonraları, elverişli havalarda, yalın yelkenlerden de yararlanıldı. Zamanla yelkenlerin sayısı ve türü çoğaldı ve Ortaçağ sonlarında, yelken kullanma, ö-nemli bir beceri oldu. Bundan sonra, büyük gemilerde kürek kullanmaya gerek kalmaması, ulaşımda büyük bir aşama

oluşturdu. Çünkü, o zamana kadar, birkaç atılgan ve gözü pek gemici bir yana bırakılırsa, su taşıtları, ancak ırmaklarda, göllerde, kıyılardan çok uzaklaşmaksızın veya adadan adaya geçerek Akdeniz gibi aradenizlerde işleyebiliyordu. Yelkenli gemiler yeterince geliştikten, özellikle Amerika’nın bulunmasından sonra açıkdeniz seferleri başladı. Uluslar ve devletler, denizaşırı topraklar ele geçirdiler; bu arada, ticaret etkinlikleri çok gelişti ve yayıldı. XIX. yüzyıl başlarından beriye, makine gücüyle işleyen gemiler, yelkenliler yerine geçmeye başladı. Buharlı gemilfer, önceleri, yanlara yerleştirilen çarklarla (bir merkez çevresinde dönen küreklerle) yüzdürüldü; zaman geçtikçe geriye takılan uskurlar (pervane) ile işleyen gemiler çoğaldı. Şimdi, patlamalı motorlar (dizel), elektrik motorları ve çekirdek reaktörleriyle işleyen gemiler günden güne artmaktadır.

Advertisement

Yorum yazın