Giovanni Battista Tiepolo

 Giovanni Battista Tiepolo kimdir , Giovanni Battista Tiepolo hayatı ve eserleri hakkında bilgiler.

(d. 5 Mart 1696, Venedik – ö. 27 Mart 1770, Madrid),

18. yüzyılın en önemli İtalyan ressamlarından biri. Barok tavan resmi geleneğinin bir uzantısı sayılan ışıltılı ve şiirsel freskleri Rokoko Döneminin hafifliğini ve zarifliğini yansıtır.

Tiepolo resme bezemeci ve akademik bir üslupta çalışan Gregorio Lazzarini’nin yanında başladı. “İshak’ın Kurban Edilmesi” (1715-16, Sta. Maria dei Derelitti Kilisesi, Venedik) gibi ilk dönem resimlerinde güçlü ışık-gölge karşıtlığıyla elde edilmiş melankolik bir hava vardır. Adı ilk kez 1717’de Venedik Ressamlar Loncası’nın listesinde geçer. 1719’da ressam Francesco Guardi’nin kız kardeşiyle evlendi. Bu tarihlerde çağdaşı Venedikli Giovanni Battista Piazzetta’nın hacimli figür anlayışından etkilendi. Tiepolo, döneminin Venedikli sanatçılan-nın yanı sıra başka ülkelerin ressamlarının ve eski ustaların yapıtlarını inceliyor, 16. yüzyıla özgü konulan ele alarak aside yedirme baskılar yapıyordu. Sanatsal etkinliği de çok çeşitliydi. Örneğin “İsa’nın Çarmıha Gerilişi”nin (1723-24) dramatik
etkisine karşılık Sta. Barbara Burano Ora-tuvan için yaptığı dört mitolojik sahnede (Venedik Akademisi) mizahi bir hava egemendi. Tiepolo’nun bu tarihlerde henüz Venedik dışına çıkmadığı, dolayısıyla da Venedikli ustalann Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirdikleri büyük boyutlu bezemesel dizileri görmediği sanılmakla birlikte, bu sanatçıların yöntemini iyi bildiği anlaşılmaktadır. Ulaştığı teknik ustalık ve biçim özgünlüğü Venedik’te Sta. Maria degli Scalzi Kilisesi’nde yaklaşık 1720’lerde yaptığı ilk fresklerinde fark edilir. Ama anlatım dilinin tam yetkinleşmesi yaklaşık 1726’da Udine’deki Arcivescoville Sarayı freskleriyle olmuştur. Bu dizide ilk dönem yapıtlanndaki ışık-gölge karşıtlığından uzaklaşmış ve daha canlı renklere yönelmiştir.

1730’lara gelindiğinde Tiepolo’nun ünü Venedik sınırlannı aşmıştı. 1731’de Archin-to Sarayı (II. Dünya Savaşı’nda yıkıldı) fresklerini yapmak üzere Milano’ya çağnl-dı. Aynı yılın sonbaharında Bergamo’da Colleoni Şapeli bezemelerine başladı. Vaf-tizci Yahya’nın yaşamından sahneleri canlandırdığı bu fresklerde arka planda uyguladığı aydınlık manzara betimlemeleriyle üslubunda yeni bir dönem başlıyordu.. 1734’te Biron’daki (Vicenza yakınlan) Loschi Villa-sı’nın (bugün Zileri dal Verme) bezemelerini yaparken pek çok mürekkep ve suluboya taslak hazırladı. 1736’da Stockholm’deki Kraliyet Sarayı bezemelerini yapmak üzere İsveç’e çağnldıysa da artık iyice ünlendiği Venedik’ten aynlmak istemedi. “Papa Cle-mens’in Kutsal Üçlüye Tapınması” (y. 1735, Eski Pinakotek, Münih) ve “Aziz Sebastian’ın Şehit Edilmesi” (1739) gibi bazı resimlerini çeşitli Avrupa ülkelerine yolladı.
Tiepolo 1740-50 arasında dindışı konulara yönelerek son derece ışıltılı resimler yaptı. Bu sıralarda Kont Algarotti ile dostluk kurdu. Onun aracılığıyla, sınırlı ve biraz da taşralı olan beğenisi değişmeye, dönemin klasik havası doğrultusunda gelişmeye başladı. “Kleopatra’nın Ziyafeti” (1744, Victoria Ulusal Galerisi, Melbourne) gibi resimlerinde Venedikli Rönesans ustası Veronese ile 18. yüzyılda popüler olan klasik temalı melodramlardan esinlenerek Antik Çağı düşsel bir yaklaşımla işledi. 1750’de aldığı bir çağn üzerine sarayın bezemelerini yapmak için oğulları Giovanni Domenico ve Lorenzo ile birlikte Würzburg’a gitti. Almanya’da Rubens ve Rembrandt’ın yapıtla-nnı görmüş, Rubens’ten etkilenmişti. Romantik ve şiirsel bir havanın egemen olduğu, mimar Balthasar Neumann’ın üslubuyla uyum içindeki Würzburg Sarayı freskleri, 1757’de gerçekleştirdiği Valmarana Villası (Vicenza yakınları) fresklerinin öncüsü oldu. Bu villanın bezemelerinde Tiepolo’nun Rokoko hafifliğindeki şiirsel ve duygulu anlatımının yanında oğlu Giovanni Domeni-co’nun gerçekçi grotesk eğilimi de açıkça belli olur.

Tiepolo’nun İtalya’daki son büyük yapıtı Pisani Villası (Stra) tavan bezemeleriydi. 1756’da başlayan Yedi Yıl Savaşı Venedik’i etkilemişti. Tiepolo III. Carlos’un çağrısı üzerine 1762’de iki oğluyla birlikte Kraliyet Sarayı bezemelerini yapmak için Madrid’e gitti. Bu fresklerde İspanyol sarayının ağırbaşlı havasının tersine bir etki yaratan çok zengin renkler kullandı ve kendine özgü yeni perspektif kuralları uyguladı. İspanya’ da ölümünden önce yaptığı son büyük çalışma Aranjuez’deki S.Pascal Kilisesi’nin freskleri oldu.

19. yüzyıl uzmanlan, biraz da İspanyol resmî çevrelerinin etkisiyle Tiepolo’nun sanatını Barok ve Rokoko üsluplanyla birlikte reddettiler. Ona bu dönemde sağlıksız, biraz da garip bir dâhi gözüyle bakıldı. Ama yüzyılın sonlanna doğru izlenimcilerin geliştirmeye başladığı yeni estetik değerler doğrultusunda Tiepolo yeniden gündeme geldi. Günümüzde, özellikle büyük boyutlu dekoratif çalışmaları Rokoko ruhunu tartışmasız en iyi yansıtan örnekler arasında sayılmaktadır.

ÖBÜR ÖNEMLİ YAPITLARI. “Carmelo Madon-nası ve Arafın Ruhları” (y. 1720, Brera Resim Galerisi, Milano), “Çocuk Isa’ya Tapınma” (1732, San Marco Bazilikası, Venedik), Clerici Sarayı freskleri (1740), “Antonıus ve Kieopatra’nın Öyküsü” (1750’ler, Labia Sarayı, Venedik), “Olympos” (1753, Würzburg Sarayı).

Advertisement

Yorum yazın