Güney Afrika Cumhuriyeti Hakkında Bilgiler

GÜNEY AFRİKA, bütünüyle büyük bir havzadır. Kuzeydeki eşik biçimli yükselti üzerinde Kongo ve Zambezi (Sam-besi) ırmaklarının ve dolayısıyla, Atlas ve Hint okyanusları arasındaki subölümü çizgisi vardır. Güney Afrika’nın ortasında, 900 m. yükseklikte, Kalahari havzası bulunur. Bu havzada yeryüzü, her yöne doğru yükselir, kenar eşiklerinde (kabartılarda) 2000, hatta 4000 m.’ ye erişir. Fakat kenar eşiklerin en yüksek noktalarından kıyıya olan uzaklık az, bu yüzden yamaçlar çok diktir. Yüksek kenar basamağı, Güney Afrika’yı kuşatır. Zambezi, Limpopo ve Oranj ırmakları, kenar kabartılarını dar ve derin boğazlar içinden, çağlayanlar ve gürleyiklerden düşerek ya da büyük bir hızla akarak denize erişirler.

Afrika kıtasının güney ucundaki Kap kenti gerisinde, yaklaşık 1000 m. yükseklikte, üstü düz, yamaçları dik bir dağ (masa dağ) bulunur. Bu, Kap dağlarının, hayli güneyde kalmış bir bölümüdür. Bu çevrede iklim, Güney Avrupa’nın ve Ön Asya’nın Akdeniz iklimini andırır (Astropikal kış yağmurları iklimi). Vadiler içinde ve kıyılarda büyük tarım işletmelerinde, üzüm, şarap, zeytin, portakal ve limon üretilir; Avrupa pazarlarına da gönderilir. Kıyıya paralel yüksek kenarların ötesindeki iç yöreler denizden hayli yüksektir (Büyük Karru havzası). Karru, yerlilerin (Hotanto ya da Hottentott) dilinde «kurak ülke» anlamındadır. Su kıttır; cılız otlar, koyun ve keçi için yetecek kadardır. Rastlantıya kalmış yağmurlar genel o-larak şiddetli sağanaklar biçimindedir. Uzun süre kupkuru kalmış vadiler şiddetli ve sürekli sağanaklardan sonra sel sularıyla dolar. Karru’da, özellikle koyun yetiştiren işletmeler (farm) çok geniş topraklar üzerinde kurulmuştur. Kapland’ın kuzey bölümünde (Oranj yöresi) en önemli yer Kimberley’dir (Kim-berley – elmasları). Elmas parçaları, sönmüş, eski bir volkanın derin bacasından çıkarılır. Bu amaçla açılan kuyu, yeryüzündeki maden ocaklarının en derinidir (Yarıçapı 450, derinliği 1200 m.). Başka yerlerde, yeraltı ocakları da vardır. Oranj ırmağı ağzındaki geniş kumsalda da elmas bulunabilmektedir.

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ, adından da anlaşıldığı gibi, Güney Afrika’da bir devlettir. Avrupalılar kurmuştur ve onların eliyle yönetilen bir birleşik devlettir. Yzölç. 1 221 000 km2. (Türkiye’nin 1,5 katı). Nf. 25 milyon (%52’si kentlerde). Beyazlar ancak 3 751 000 kadardır. Çok az sayıdaki AsyalIlar dışında, geri kalan halk Afrika’ nın yerlisidir. Ülke, altın ve elmas varlığı ve üretimi bakımından en başta yer alır. Bundan başka, tarımsal ürünler de ülkenin önemli varlık kaynağıdır.

Güney Afrika’ya ilk ayak basan AvrupalIlar, HollandalIlardır. Bur diye a-nılırlar (Hollanda dilinde çiftçi demektir). îngilizler, Kapland’ı ele geçirdiklerinde, Burların bir bölümü kuzeye, Oranj ve Vaal ırmakları çevresine çekildiler; orada Oranj devletiyle (1842), Güney Afrika Cumhuriyetini (Transval) kurdular (1852). Bunlarla Îngilizler arasında çıkan anlaşmazlıklar sonunda, savaş patladı ve Burlar 1902’de yenilgiye uğradılar. 1910 yılında Burların kurduğu iki devletle, İngiliz sömürgesi olan Natal ve Kapland birleşerek Güney Afrika Bir-liği’ni kurdular. Bu birleşik devlet, önce İngiltere’nin dominyonlarından biri idi. 1961’de Commonwelt’in üyeliğinden ırK ayrımından doğan anlaşmazlık dolayısıyla ayrıldı.

Devletin yönetimine, yerlilerin katılmasını sağlamak için başlayan çabalar, şimdi kanlı olaylara dönüşmüş olarak sürüp gitmektedir. Siyahlarla beyazlar, kesin olarak ayrı yaşar. Afrika yerlilerinin okulları, kiliseleri, sinemaları, demiryolu vagonları, posta ve telgraf gişeleri ayrıdır. Siyahlar kamu hizmetlerinden hiç birinden görevlendirilmezler. Aynı işi eşit yetenekte yapan iki kişiden beyaz olan zenciden’ daha çok ücret alır. Beyazla zenci evlenemez.

Beyazlar çok geniş toprakların sahibidir. Zenciler, sadece işçidir. Oysa Zenciler olmadıkça ülkede hiç bir ekonomik etkinlik yürütülemez.

Yerli halkın toplandığı Basutoland ve Swasiland, Güney Afrika Cumhuriyetinin sınırları içindedir; fakat politik olarak ona bağlı değildirler.

Advertisement

Yorum yazın