Hazarlar Hakkında Bilgiler

Hazarlar Hakkında Bilgiler
Hazarlar
Itil (Volga) ırmağı ile Kır i ti arasında imparatorluk kuran bir T’irk topluluğudur (468 – 965). Hazarlar, daha çok İtil boylarında toplanmışlardır. Hazar devleti. Batı Hun imparatorluğu ülkeleri üzerinde kuruldu. Batı Göktürklerinin bir kolu olarak gelişme posterdi. Hazarların Göktürklerle aralarında kaynak birliği vardı. Hazar devleti, VII. yüzyılın başlarında bir imparatorluk haline geldi. Başkentleri Belen-cer şehri idi. Hazarlar, sık sık Sasanîlerle savaş yaptılar. Doğu Roma imparatorluğu ile iyi geçindiler. Sasanîlerle savaşan Doğu Roma imparatorluğundan vana oldular. Müslüman Arap ordularının Bizans’ı (İstanbul’u) kuşatmaları üzerine, Doğu Roma imparatorluğuna yardımda bulundular. Hazarlar, bu davranışlarıyla Arapları kendilerine düşman edindiler. Araplar, 721 _ 723 yılları arasında Hazarların ülkesine saldırdılar. Başkentleri Belencer şehrini aldılar. Hazar hanı, İtil şehrini başkent yaptı. Hazarlar, Arap ordularına karşı koyamadılar. Kafkas dağlarının güneyindeki yerleri Araplara bırakmak zorunda kaldılar. Fakat Kırım’da ve batı ülkelerinde daha çok güçlendiler. Gotları yönetimleri altına aldılar. Kiev çevresine de egemen oldular. Hazarlar, bir süre sonra Kafkas dağlarını aşarak Azerbaycan’a girdiler. Yüz bin Müslümanı tutsak ederek götürdüler. Böylece Arapiardan öçlerini aldılar. Harun Reşit zamanında Musevî dinine girdiler.

Hazar imparatorluğu, Kıpçakların ve Rusların saldırılarıyla sarsıldı. Gittikçe güçlenen Ruslar, Kiev’i ele geçirdiler (866). Hazarların ülkelerine yaptıkları akınları sıklaştırdılar. 965 yılında bir Rus ordusu, bütün Hazar şehirlerini yıkıp yajctı; Hazar imparatorluğu dağıldı. Hazarların bir bölümü küçük prenslikler kuıdularsa da bunlar da uzun sürmedi. Geniş bir alana yayılan Hazarlar, Kıp-çaklar, Peçenekler, Oğuzlar gibi Türk boylarına karıştılar.

Hazarlar, yazın çadırlarda, kışın kentlerde otururlar, yarı göçebe bir hayat yaşarlardı. Başlıca şehirleri İtil (Etil), Belencer, Semender ve Sarkil’di. Hazarlar, uzun süre Şaman dinine bağlı olarak yaşadılar. Doğu Roma imparatorluğu ve Araplarla yakın ilişkiler sonunda halk arasında Hıristiyanlık ve Müslümanlık yayıldı. Hanlar ve soylular Musevîliği benimsediler. Müslümanlık ve Musevîlik resmî din olarak kabul edildi. Ülkede yedi başkadı vardı. Bunlardan ikisi Müslümanların, ikisi Hıristiyanların. ikisi Musevîlerin, biri de başka dinlere bağlı olanların işlerini görürdü.

Advertisement

Yorum yazın