İsrail Hakkında Bilgi

İsrail Hakkında Bilgi
İSRAİL (İsrael), ön Asya’da en son kurulan devlet (1948). Akdeniz’in doğu kıyılarının güney bölümünden doğuya ve güneye doğru yayılmıştır. Kesin sınırları henüz saptanmış değildir. Öngörülen sınırları içinde Yzölç. 20 700 km5.; Nf. 3,5 milyondur (%82’si kentlerde). Ahali, çok çeşitli uygarlık çevrelerinden göç ederek gelen (Asya’nın öbür ülkelerinden, Avrupa’dan ve Amerika’dan) Musevilerden (Yahudilerden) oluşmuştur. Bu nedenle anadilleri ve yaşayışları da çok değişiktir. Aralarında Filistin’in eski yerli Yahudileri de vardır.

İlk Yahudiler Sam kavimlerinden ço–hanlıkla geçinen bir ulustu. l.ö. XI. yüzyılda, sonradan Filistin (Palestina) adını alan Kenan ülkesine geldiler ve bir devlet kurdular. Bu devlet, l.ö. 932’ de, ikiye bölündü. Kuzeydeki İsrail, güneydeki Yuda adını aldı. İsrail, İ.Ö. VIII. yüzyılda Asurlular, Yuda ise İ.Ö. VI. yüzyılda Babilliler tarafından ortadan kaldırıldı. Ahali Mezopotamya’ya sürüldü (Babil tutsaklığı). Yahudiler, Pers egemenliği döneminde, vatanlarına dönebilmek üzere özgür bırakıldılar. Bundan yararlanarak, rahipler yönetiminde yeni bir toplum düzeni kurdular. Ülke İ.Ö. 63 yılında Roma imparatorluğunun egemenliği altına girdi. Yahudilerin başlattığı ayaklanma İ.S. 70 yılında, Romalıların Kudüs’ü yakıp yıkmasıyla bastırıldı. Bu arada Yahudiler, Asya ve Avrupa’nın başka başka ülkelerine akın akın göç ettiler. XIX. yüzyıl sonlarına doğru anavatana dönüş ülküsü (Siyonizm) doğdu ve gelişmeye başladı, zamanla genişledi 1917’de, İngiliz dışişleri bakanı Balfor, Yahudilere, İngiltere’nin koruyuculuğuyla, Filistin’de bir devlet kurulması yolunda söz verdi. O zamandan beri, Yahudi örgütleri, Filistin’e göç özleminin gerçekleştirilmesine giriştiler. 1948’de İngiltere, Filistin’den çekilirken, Yahudiler İsrail devletini kurdular ve o zamandan beri, kendilerini, Araplara karşı korudular. Hatta saldırıya geçerek, Arap topraklarından çok geniş bölümleri ele geçirdiler.
İsrail devletine ayrılmış olan topraklar dar ve uzundur; sivrilen bir uçla, Kızıldeniz’in Akaba körfezine kadar u-zanmıştır. Yağışlar, yalnız kuzey yörelerinde tahıl, tütün ve sebze üretimine yetecek kadar su sağlamaktadır. Köylerin çoğu, zeytinliklerle, limon ve portakal bahçeleriyle çevrilmiştir. Buna karşılık güneyde ve dağların gerisinde bulunan yerler kurak bozkırlarla kaplıdır.

İsrail’de Araplar ve Yahudiler:

Yahudilerin İsrail’e gelişleri, özellikle Almanya’da Hitler’in baskısıyla artmıştı. Tel Aviv tam bir Yahudi kenti olarak hızla büyüdü. İsrail devleti (cumhuriyet), 1948’de kuruldu. Komşu Arap devletleri, bunu istemiyordu. Acımasız bir savaş başladı. Zaman zaman Birleşmiş Milletler örgütünün aracılığıyla a-teşkes kararı alındı. Bu kararın bozulduğu dönemler de oldu. Her savaşta, Yahudiler, komşu Arap devletlerinden yeni topraklar ele geçirdiler. Kudüs kenti de ikiye bölünmüştü. Eski bölüm Ürdün (Bak.) devletine bırakılmıştı. Yeni bölüm 1950’de İsrail’in başkenti oldu.

Savaşlar sırasında, bir milyondan çok Arap, İsrail’in girdiği yerlerden ayrıldı. Bunlardan çoğu, Ürdün’de ve Mısır’da

kurulan göçmen kamplarına yerleştirildi.

Yahudi göçmenler, İsrail’e, eli boş gelmediler; çok miktarda para getirmişlerdi. Birçoğu bilgili ve becerikli mühendis, küçük sanat ustası, tarım (ekim dikim, ormancılık, hayvancılık) uzmanı, bilgin idi. Sıkı ve aralıksız çalışmalarla sulama döşemleri, örnek çiftlikler ve köyler kuruldu Bozkırlar, hatta çöller, verimi) topraklara dönüştü Ekim dikim alanlarının beşte dördü, bütün Yahudi-lerın ortak malıdır. Köylerin, çoğunda arla ve bahçelerde, işbirliği halinde, bütün köy toplumu çalışır. Alman ürün, köy halkı arasında paylaşılır. Güney meyveleri (portakal ve muz), yeni devletin dış ülkelere sattığı eri önemli tarımsal ürün oldu. Kimi yörelerde (Ga-lilea), tütün ve zeytin üretimi gelişti-rild Efraim tepelikleri, bağlarla kaplandı. tyezaret. dolayındaki Yesreel vadisinde buğday ve arpa. Yordan vadisinde ay-iiçeğf -ve güney meyveleri üretimi geliştirildi. Lut gölünün sularından tuz, potasyum tuzu ve brom üreten fabrikalar, kentlerde, iplik, dokuma, elmas yontma ve türlü tüketim maddeleri yapan, çağdaş ate’.yeler, ve fabrikalar kuruldu.

Hayfa, İsrail’in işlek limanı oldu. Ancak liman aralıksız olarak kumlarla dolduğu için, tarak gemileri, limanı her zaman yararlanılır durumda tutmak üzere sürekli olarak İşletilir.

İsrail’in dış ülkelere sattıkları: Güney meyveleri (%8-10), elmas (%30 -35), dokumalar, bakır eşya, kimyasal maddelerdir.

Advertisement

Yorum yazın