Kabakçı Mustafa İsyanı Nedir

Kabakçı Mustafa İsyanı Nedir

KABAKÇI MUSTAFA AYAKLANMASI,III. Selim zamanında yenilik hareketlerine karşı yapılmıştır (1807). III. Selim’in devleti güçlendirmek ve ülkeyi kalkındırmak amacıyla yürütmeye çalıştığı yenilik hareketlerini yeniçeriler, din adamları, illerdeki valiler ve esnaf çıkarlarına uygun bulmuyorlardı. Ni-zam-ı Cedit geliştikçe her istediklerini yapamayacaklarını anlıyorlardı. Onun için hep birlikte yenilik hareketlerine karşı çıkmaya başladılar. Camilerde vaizler halka şöyle diyorlardı: «Askere setre pantolon giydirip imanını sarsan, önlerine öğretmen diye frenkleri koyan padişaha elbette Allah yardımını çok görür». Yeniliğe düşman vezirlerden biri de, «Efendi şimdi ne sipahi var, ne yeniçeri var. Hepsi başı şapkalı frenk oldu» diyordu. Halk, bu gibi sözlerle Nizam-ı Cedit’e karşı kışkırtılıyordu. Yapılan yeniliklere gâvur buluşu deniyor, yenilik isteyenlerin kâfir oldukları söyleniyordu. Bu sırada Ruslarla savaş başlamış, ordU sınır boylarına gitmişti. Yeniliğe karşı olan şeyhülislâm Ataullah Efendi ve sadrazam vekili Köse Musa Paşanın kışkırtmasıyla boğaz yamakları, Kabakçı Mustafa’nın başkanlığında ayaklandılar. O zaman III. Selim’e ayaklanmanın bastırılması için ordunun cepheden geri çağrılması önerildi. Fakat III. Selim, «Olmaz, sonra Rus orduları Çatalca’ya gelir» karşılığını verdi, ileri gelen devlet adamlarıyla birlik olan ayaklananlar padişahtan Nizam-ı Cedit’in kaldırılması hakkında ferman istediler. İstekleri kabul edildi. III. Selim’e padişahlıktan İndirileceği bildirilince, «Böyle başkaldıran halkın padişahı ve halifesi olmaktansa olmamak daha iyidir» diyerek hükümdarlıktan çekildi. Yerine yarı del): olan IV. Mustafa padişah oldu. Yenilikten yana olanların birçoğu öldürüldü. Kaçabilenler, Rusçuk âyanı Alemdar Mustafa Paşanın (Bak.) yanına gittiler ve ona sığındılar.

Böylece imparatorluğun kurtarılması için ilk önemli yenileşme hareketi, ileriyi görmeyen ve yalnız kendi çıkarlarını düşünenler yüzünden başarısızlığa uğradı.

Alemdar Mustafa Paşa, ordusuyla İstanbul’a gelerek başta Kabakçı Mustafa olmak üzere ayaklanmaya önayak olanları öldürttü.

Advertisement

Yorum yazın