Kapitülasyonlar Nedir – Kapitülasyonlar Nelerdir

Kapitülasyonlar Nedir – Kapitülasyonlar Nelerdir

KAPİTÜLASYONLAR, Osmanlı devletinin yabancılara tanıdığı ayrıcalıklardır. Kapitülasyon verilen bir devlete ticaret, maliye, yönetim ve adaletle ilgili işlerde kolaylık sağlanmış, bu devlet öteki devletlerden üstün tutulmuştur. Kapitülasyonlar, Osmanlıların deniz ticaretini kendileri yapmamalarından doğmuştur. Osmanlılar, daha .kuruluş döneminde Venediklilere, Cenevizlere ve daha başka devletlere deniz ticaretinde bazı ayrıcalıklar tanımışlardır, önceleri bir iş gördürme, bir çıkar sağlama veya dostluk karşılığı verilen kapitülasyonlar, sonradan bir hak olmuş, Osmanlı devleti bundan çok zarar görmüştür.

Kapitülasyonlar, geniş ölçüde, Kanunî Sultan Süleyman zamanında bir antlaşma ile Fransa’ya verilmiştir. Bu antlaşmaya göre, Fransız gemicileri ve tüccarları, Osmanlı topraklarında kendi ülkelerinde yaşar gibi bir serbestlik kazanmışlardır. Osmanlı limanlarına ve iskelelerine istedikleri gibi girip çıkmışlar, getirdikleri mallar için çok az bir gümrük vergisi ödemişlerdir. Davalarına da özel mahkemelerde bakılmıştır.

Osmanlı devletinin Fransa’ya verdiği kapitülasyonlar, her padişah döneminde yenilenmiş ve genişletilmiştir. 1740 yılında, kapitülasyonlar süresiz olarak uzatılmış, Fransızlara ekonomi, hukuk ve din alanında yeni haklar tanınmıştır.

Sonraları uğranılan yenilgiler yüzünden, öteki Avrupa devletlerine de ayrıcalık haklan verilmek zorunda kalınmıştır. Kapitülasyonlar, kesin olarak Lozan antlaşmasıyla kaldırılmıştır (1923).

Advertisement

Yorum yazın