Karakoyunlular Hakkında Bilgi

Karakoyunlular Hakkında Bilgi

KARAKOYUNLULAR, Oğuz boylarından olup, XIV. yüzyılın ikinci yarısında başkent Erciş olmak üzşre Erzurum’dan Musul’a kadar uzayan yerlerde bir Türkmen beyliği, kurmuşlardır. Karakoyunlu-lar, Moğolların baskısıyla Akkoyunlularla birlikte Batı Türkeli’nden göç ederek XIII. yüzyılın sonlarında Fırat ve Dicle ırmaklarının yukarı vadilerine yerleştiler. Karakoyunlu aşiretinin başkanı olan Bayram Hoca, Celâyir hükümdarı Üveys’ in hizmetine girdi. Onun ölümünden sonra CelâyirİPre bağlı olarak Musul, Erciş ve Sincar taraflarını aldı. Kendisinden sonra başa geçen Kara Mehmet de Celâyirlerle iyi geçindi. Kızını Ahmet Celâyir ile evlendirdi.

Karakoyunlu beyliği, Kara Yusuf zamanında güçlü bir duruma gelmiştir. Bu sırada Timur, batıya doğru ilerliyordu. Kara Yusuf ve Ahmet Celâyir, Timur’a karşı birlikte savaştılarsa da yenilgiye uğradılar. Kara Yusuf önce OsmanlIlara, sonra Memlûklere sığındı. Timur’un ölümü üzerine ülkesine döndü. Timur’un torununu yenilgiye uğrattı. Tebriz ile A-zerbaycan’ı aldı. Akkoyunlu beyi Kara Osman’ı bozguna uğrattı. Kara Yusuf, Tebriz’i kendisine başkent yaptı. Bir yaylak anlaşmazlığı yüzünden Ahmet Celâyir ile arası açıldı. Tebriz’e doğru ilerleyen Ahmet Celâyir’i yendi ve kaçarken yakalatarak öldürdü. Kara Yusuf, bundan sonra hükümdarlığını ilân etti (1411). Irak’ı aldı. Şah Mehmet’i Bağdat’a vali atadı. Akkoyunlu beyini barış yapmak zorunda bıraktı. Antep’e kadar akınlar yaptı. Kara Yusuf’un 1420’ de ölümünden sonra Karakoyunlular a-rasında karışıklık çıktı. Hükümdar olan İskender Mirza, Timur’un oğlu Şahruh İle savaştı. Kardeşleri kendisinden ayrıldılar İskender Mirza, Şahruh’a karşı ‘ koyamayacağını anlayınca OsmanlIlara sığındı. Yerine geçen kardeşi Cihanşah, İran’da Fars ve Kirman eyaletlerini aldı. Horasan ve Herat’ı ele geçirdi. OsmanlIlarla iyi ilişkilerde bulundu. Onun zamanında Karakoyunlu devleti, doğuda Horasan’a, batıda Osmanlı ve Memlûk ülkelerine kadar genişledi ve bir imparatorluk haline geldi. Cihanşah’m askerlerini dağıttığım öğrenen Akkoyunlu hükümdarı Uzun Haşan, bu fırsatı kaçırmadı. Bir baskın yaparak Cihanşah’m yanındaki kuvvetleri dağıttı ve kendisini öldürdü. (1467). Bundan sonra Akko-yunlular Tebriz’i alarak bu devleti yıktılar.

Kara Yusuf, savaştan başka ülkesini kalkındırmak için çalışmış, tarımı geliştirmiş, köylüleri hoş tutmuş ve gözetmiştir,

Advertisement

Yorum yazın