Karamanoğulları Hakkında Bilgi

Karamanoğulları Hakkında Bilgi

KARAMANOĞULLARI, İç Anadolu’da Konya ve Karaman yörelerinde kurulan bir Türk beyliğidir. Anadolu beylikleri içinde en uzun sürenidir. Karamanlıların, Oğuzların Salur veya Afşar boyundan olduğu ileri sürülmektedir. Bunlar, Moğolların saldırılan sırasında öteki Türk boylarıyla birlikte Anadolu’ya gelmişlerdir. I. Alâeddin Keykubat, Karamanlıları Ermenak yöresine yerleştirdi (1228). O zaman başlarında Nure Sofi adında bir bey vardı. XIII. yüzyılın sonlarında Selçuklu devleti dağıldığı sırada. Karamanlılar, Anadolu’da önemli bir rol oynamaya başladılar. Ermeni kralları ve Moğollarla kanlı çarpışmalar yaptılar. Nure Sofi’den sonra yerine aileye adını veren Karaman Bey geçti, Selçuklu sultânı on?, elindeki yerleri dirlik olarak verdi.

Karaman Bey, Selçuklu ailesi arasında çıkan anlaşmazlıklardan yararlanmak istedi. Konya üzerine yürüdüyse de yenilgiye uğradı. Kardeşleri yakalanarak idam edildi. Karaman Bey ölünce, yerine oğlu Mehmet Bey geçti (1262).

Mehmet Bey, Moğollarla iki kez çarpıştı ve onları yenilgiye uğrattı. Konya’ ^jas^ldı. Selçuklu hanedanından olduğunu ileri süren, Giyaseddin Siyavüş (Cimri) adında birini Selçuklu sultanı ilân etti; adına para Astırdı. Kendisi de o-nun veziri ve komutanı oldu (1277). Mehmet Bey, Konya’da yapılan bir toplantıda Türkçenin resmi dil olduğunu açıkladı. Her türlü devlet işlerinde Türk-çeden başka dil kullanılmamasını bildirdi. Mehmet Bey bundan sonra Moğol ve Selçuklu kuvvetleriyle yaptığı savaşta yenilgiye uğradı ve öldürüldü (1278). Mehmet Beyin kardeşi Güneri Bey, Karaman beyi oldu. O da Selçuklu hanedanı arasındaki hükümdarlık kavgalarına karıştı. Moğollar, Selçuklular ve Ermenilerle çarpıştı; 1300 yılında öldü. Yerine kardeşlerinden Mahmut Bey geçti. Onun 1307’de ölümünden sonra, Kara-manoğulları ailesinde birlik bozuldu. Bu yüzden Karaman beyliği üzerinde Memlûk devletinin etkisi görüldü. Karaman-oğulları, Moğolların, Anadolu valisi De-mirtaş’ın Mısır’a kaçmasından sonra, daha serbest davranmaya başladılar (1327).

Karamanoğulları, yıkılan Anadolu Selçuklu devletinin yerini almak istiyordu. OsmanlIlar da bu sırada büyük bir ilerleme gösteriyordu. 1361 yılında Karamanoğulları beyi olan Alâeddin Ali Bey, çalışkan, savaştan yılmayan bir hükümdardı. OsmanlIlarla ilk ilişkiler o-nun zamanında başladı. Alâeddin Ali Bey, Osmanlı hükümdarı I. Murat’ın kızı ile evlendi. Böylece arada akrabalık kurulmuş oldu. Fakat, Alâeddin Ali Bey, OsmanlIların sınırlarına kadar yayılmasından kuşkuya düştü. Bu yüzden iki Türk devleti arasında savaşlar oldu. A-lâeddin Ali Bey, OsmanlIların Hamito-ğullarmdan (Bak,) satın aldıkları kasabalardan Beyşehri’ni ele geçirdi. Bunun üzerine I. Murat, çetin bir savaştan sonra Karamanoğlunu yenilgiye uğrattı ve Konya’yı kuşattı. Kızının araya girmesiyle {¡arış yapıldı 11386). Alâeddin Ali Bey, Kosova savaşından (1389) sonra barışı bozdu: Osmanlı topraklarına saldırdı. Fakat Yıldırım Bp.yezit’e karşı yenilgiye uğradı (1390). Daha sonra yeniden sınırı geçmesi üzerine Yıldırım Ba-yezlt’le yaptığı Akçay savaşında ordusu bozuldu. Alâeddin Ali Bey yakalanarak öldürüldü’ Karamanoğullarının ülkesi ele geçirilerek bu beyliğe son verildi (1398). Yıldırım Bayezit, Alâeddin Ali Beyin iki oğlunu, anneleriyle birlikte Bursa’ya gönderdi.

Ankara savaşından sonra Timur, Bur-sa’dan getirttiği Alâeddin Ali Beyin oğlu Mehmet Beye, Karamanoğulları beyliğini verdi. Mehmet Bey, Osmanlı şehzadeleri arasındaki anlaşmazlıklar ve savaşlar sırasında Bursa’ya saldırdı. Mem-lûklerle de çatıştı. Dulkadiroğulları beyi tarafından yakalanarak Kahire’ye gönderildi. Kardeşi Ali Bey, hükümdar oldu. Oğlu İbrahim Bey, OsmanlIlara sığındı. Onların yardımıyla Karaman ülkesini eline geçirdi. Tutsaklıktan kurtulan Mehmet Bey, yeniden OsmanlIlara karşı çıktı; Antalya’yı kuşatırken öldü (1423). İbrahim Bey, ülkesini OsmanlIların ve Memlûklerin baskısından kurtardı. O da OsmanlIlara karşı düşmanca davranışlarda bulundu. Sırplarla anlaştı. Haçlıların Balkanlara doğru ilerledikleri sırada saldırıya geçti. Ankara, Kü tahta taraflarını vurdu. II. Murat. Edirne – Segedin antlaşmasını (1444) yaptıktan sonra Karaman seferine çıktı. Karşılık olarak çok ağır davranışlarda bulundu. İbrahim Bey, bir daha saldırıya geçmeyeceğine büyük yeminler ederek barış yapabildi (1444). İkinci Kosova savaşına yardımcı kuvvetler gönderdi (1448). İbrahim Bey ölünce (1463), o-ğulları. arasında anlaşmazlık çıktı. Bu anlaşmazlığa OsmanlIlar, Akkoyunlular ve Memlûkler de karıştılar. Büyük oğlu İshak Beye Akkoyunlula.r, Pir Ahmet Bey ile Kasım Beye OsmanlIlar yardım ettiler. İshak Bey yenilince Uzun Ha-san’m yanına gitti. Pir Ahmet Bey, Ka-ramanoğullarının başına geçti’ (1465). Pir Ahmet Bey, bir süre sonra, OsmanlIlara bıraktığı yerleri geri almaya kalkıştı. OsmanlIların Venediklerle savaşmasından yararlanmak istedi. Bunun ü-zerine Fatih Sultan Mehmet, ordusuyla Karaman ülkesine girdi. Pir. Ahmet Bey, Lârertde’ye kaçtı. Beyliğin başkenti Konya alındı. OsmanlIlar. Karaman ülkesindeki halkın bir bölümünü İstanbul’a gönderdiler (1466). Pir Ahmet Bey ve Kasım Bey, Toroslara çekilerek direnmeye çalıştılar. OsmanlIları bir süre daha uğraştırdılar. H. Bayezit zamanında Cem (Bak.) olayına karıştılar. OsmanlIlar, ancak 1487 yılında bu beyliği ortadan kaldırabildiler.

Advertisement

Yorum yazın