Kinayeli Söyleyiş

Kinayeli Söyleyiş

Söylenen bir sözün alaycı bir tarzda, aslında tam aksi kastedilerek söylenmesine kinayeli söyleyiş denir. Kinayeli söyleyiş ile bir edebi sanat olan kinaye karıştırılmamalıdır.

Kinayede hem gerçek hem mecaz anlama gelen bir sözün mecaz anlamı kastedilirken kinayeli söyleyişte sözün tam tersi vurgulanır.

Örneğin her sınavda zayıf alan bir öğrenciye “Aferin, yine başarmışsın, anlaşılan çok çalışmışsın.” dendiğinde burada aslında öğrencinin başarılı olduğu değil yine zayıf aldığı anlatılmak istenir.

Aşağıda kinayeli söyleyişe sahip bazı cümleler kullanılmıştır:

Ben hayatımda böyle ziyafet görmedim, sofrada ekmek bile vardı.
Sizin ev de çok büyükmüş, gez gez bitmiyor.
O kadar hızlı araba kullanıyordu ki yolda yarışan kaplumbağaları bile geçtik.
Bu otel çok lüks, baksana suları bile akıyor.
Tavuk iyi pişmiş, verdiğim köpek bile hemen yedi.
Okulu o kadar sevmiş ki her sınıfı iki yılda bitirdi.

Örnek: (1993-ÖSS)

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde söyleyenin düşüncesi, kinayeli bir biçimde dile getirilmiştir?

A) Otel görevlisi salondaki televizyonun sesini sonuna kadar açmış ama kimse dinlemiyor.
B) Eh, bu hızla gidersek, okula belki yarın sabah varırız.
C) Bu küçük tatil köyünde, her sabah üçe kadar arabesk türünde parçalar çalınıyor.
D) Son on yılda tükenen hayvan ve bitki türü, daha önceki elli yılda yok olanlara eşitmiş.
E) Gürültüyle etkili bir biçimde savaşabilmek için bir yasa çıkarılması gerekir.

Çözüm:

Seçenekler incelendiğinde alaycı bir ifadeyle söylenen sözün tersinin anlatılmasının sadece B seçeneğinde bulunduğu görülür. Çünkü “Eh, bu hızla gidersek, okula belki yarın sabah varırız.” denirken, aslında çok yavaş gidilmesinden şikâyet edilmektedir. Cevap:B

Sözcükte Anlam alt kategorisi içerisinde
Kinayeli Söyleyiş


Advertisement

Yorum yazın