Leone Battista Alberti kimdir

Leone Battista Alberti hayatı (1404 -1472)

• Eksiksiz bir insan olan İtalyan Rönesansı’nın bu ünlü mimarı, «hümanist» diye nitelenen kişilerin en kusursuz temsilcisidir. Özellikle mimarlık alanındaki yapıtları, resim ve heykelcilik üstüne inceleme yazılarıyla tanınır; ama ede-

biyat, hukuk ve tarımla da ilgilenmiştir.

• Alberti, kendisine göre, «yeni kent»in ne olması gerektiğine ilişkin planları XV. yy’ın başında düşündü. Bu planlarda her insanın evi, toplumdaki görevine uyarlanmıştı ve böylece mimarlık, herkesin mutluluğuna katkıda bulunuyordu: Bu, toplumsal yaşam sanatıydı. Güzellik anlayışı bir aydınlık, düzen ve uyum kaygısını yanıtlıyordu. 1000 yılından başlanarak Floransa’da geliştirilen biçimleri kesinlikle bir yana bırakan Alberti, Roma Eskiçağı’ndan esinlendi: Bakışımlı planları ve dik açıyla kesişen sokakları, birbirinden kesin çizgilerle ayrılmış semtler halinde örgütlenme biçimi, evlerin birbirinin yanında ama büyük bir düzensizlikle sıralandığı Ortaçağ kentlerinin, göze hoş görünen ama tutarsız yapısıyla kesin biçimde çelişiyordu.

• Mimar olarak çalışmaya ancak kırk yaşında, Ferrara’ da başladı. Büyük yapıtları, Eskiçağ’a duyduğu derin hayranlığı yansıtır: Rimini’deki Malatesta sarayının cephesi, bir tür zafer anıtıdır.

• Alberti, Rönesans’ın Floransa sarayı üslubunun bulucusu sayılır: O güne kadar uygulanan tahkimli kule biçimini bir yana bırakarak, bunun yerine barışçı, anıtsal, dikdörtgen biçimli, sütun başlıklarıyla taşınan saçakların ayırdığı çok farklı planlı bir yapı gerçekleştirdi. Cephe, duvarların içine sokulmuş, tabandan tavana kadar yükselen direklerle süslüdür. 1447-1451 arasında Floransa’da yaptığı Rucellai sarayı bu anlayışı yansıtır.

• 1450’de, büyük zarar görmüş Santa Maria Maggiore ve San Pietro bazilikalarının ona-rımına öğütleriyle katkıda bulunması için Roma’ya çağrılan sanatçı, çalışmalara doğrudan katılmadıysa da, duvar ustalarına genel ve ayrıntılı planları vermiş ve ustalar Al-berti’nin yönetiminde onarımı gerçekleştirmişlerdir. Öteki yapıtları arasında, Floransa’ daki Santa Maria Novella kilisesinin ünlü çokrenkli cephesi sayılabilir.
• Çağdaşı Brunelleschi, yapılarıyla Floransa’nın gurur dolu yüceliğini vurguluyordu. Alberti’nin hümanizmindeyse, mimarlık ve şehircilik, toplumun mutluluğuna katkıda bulunmak için birleşmekteydi.

HÜMANİZM/MİMARLIK/

ŞEHİRCİLİK

Advertisement

Yorum yazın