Maine hakkında bilgiler

MAİNE, Fransa’da eski il; kuzeyde Normandiya, doğuda Orléanais, güneyde Touraine ve Anjou, batıda Bretagne ile sınırlıydı ve Mayenne ile Sarthe idare bölgelerini içine alıyordu.

• Coğrafya. Coğrafî bakımdan Maine, Aşağı Maine ve Yukarı Maine diye ikiye ayrılır.

Aşağı Maine, Armorik masifinin bir kısmıdır. Kuzeydoğuda kumtaşlı sırtlar, bir tepeler çizgisi meydana getirir: Ecouves (417 m); Multonne (417 m), Pail ve Coevrons (332 m) ormanları; derin boğazlara gömülen akarsular bu sırtları klüzlerle aşar. Aşağı Maine’in kuzeybatısı da engebeli, a-ma daha alçaktır (Mayenne ormanı 215 m) ve yüzey şekilleri güneye doğru alçalır (La-val havzası). Aşağı Maine, genç hayvan yetiştiriciliği, buğday ve arpa tarımı ile geçinilen koruluk bir bölgedir. Başlıca şehirler Mayenne kıyısmdadır: Mayenne; Laval, Château – Gontier.

Yukarı Maine, Normandiya’dan kuzeyde Perseigne ormanı kütlesiyle ayrılır (340 m). Güneyde Paris havzasının tortul toprakları başlar. Mamers ve Conlie bölgelerinde toprak – altı jura çağı kalkerlerinden, toprak, kızıl bir ayrışma kilinden o-luşmuştur. Burada hayvancılık ve korular tekrar ortaya çıkar ama tarım (tahıl) aşağı Maine’den daha önemlidir. Mamers kütlesinin güneyinde ve Belinois’da kenevir e-kimine elverişli su geçirmez topraklar meydana getiren jüra çağı küleri uzanır. Mans bölgesi, tebeşirli ve kumlu topraklarla kaplıdır; burası, çam dikili az verimli bir bölgedir. Büyük sanayi merkezi Mans yakınındaki bu topraklarda, ıslah çalışmaları sebze tarımına imkân vermiştir. Mans bölgesinin doğusunda ve güneyinde, Huisne ile Loir arasındaki çakmaktaşlı killer, balçıkla kaplı kısımlar dışında oldukça yoksul ormanlar ve fundalarla örtülen bir yayla meydana getirir. Daha güneyde Loire vâ-disinde komşu Anjou’nun etkisi görülür, (l) MAİNE, A.B.D.’de (New England) eyalet; Kuzeyde, Québec ve New Brunswick, doğuda New Brunswick, güneydoğu ve güneyde
Atlas okyanusu, batıda New Hampshire ve Québéc ile sınırlıdır. 86 027 km2; 983 000 nüf. Eyalet topraklarının 5 633 km2’si ırmaklar ve göllerle örtülüdür. Portland’dan kuzeydoğuya doğru uzanan kıyısı birçok koy ve körfezle yanlıdır. Kıyının açığına yüzlerce ada serpiştirilmiştir: bu adaların en büyüğü olan Mount Desert’de Bar Harbor sayfiye merkezi kurulmuştur. Maine, Atlas okyanusu kıyısındaki bölgeler içinde en çok limana sahip olanıdır. Başlıca limaiıı, Casco körfezi kıyısında Portland’dır. öbür limanları arasında, Bath, Rockland, Belfast, Searsport, Bangor ve Eastport satılabilir. Maine’de iki sıradağ vardır. Bunların biri, Magalloway nehrinin Oxford idare bölümünde doğduğu yerin kuzeyinden başlayarak, kuzeydoğuya doğru uzanır ve Mars Hill’de son bulur. Bu sıradağların güneyinde Katahdin dağı (1 606 m), Saddleback dağı (1255 m), Abraham dağı ve Blue dağı (971 m) yükselir.

Eÿalet özellikle gölleriyle meşhurdur (2 500 kadar). Başlıca göller, New Hampshire sir nırı yakınındaki Rangeley gölleri, Portland yakınındaki Sebago gölü ve en büyük göl olan Mooseheaet’tır.

Jeolojik yapısı Maine’in A.B.D.’nin en eski bölümlerinden biri olduğunu ortaya koyar. Birçok yerlerde buzul devrinin kalıntıları görülür. Eyaletin kuzey parçası Devon-yenden Penobscot körfezi çevresindeki bölge ise Sieur döneminden kalmadır.

Eyaletin kuzey kısmını, Şt. John ırmağı ve kolları, güney kısmını ise güneye Atlas okyanusuna doğru akan Androscoggin Kennebec Penobscot ve^St. Croix ırmakları akaçlar. Ormanlar öt#en beri Maine’in başlıca tabiî gelir kaynağıdır. Bunların çoğu çam ormanlarıdır. Maine’de A.B.D.’nin kuzey kısmına has ağaç ve bitkilerin hepsi yetişir: akçaağaç; amerikan karaağacı; çeşitli huş, kayın ve meşe ağaçlan; söğüt ağaçları v.b. Eyalet favna bakımından zengindir: beyaz ayı, kunduz, su samuru v.b. gibi vahşî hayvanlar; kaz, ördek, sülün gibi av kuşları; kartal gibi yırtıcı kuşlar ve çeşitli ö-tücü kuşlar. Ayrıca göller de balıkçılık gelişmiştir.

Eyalet nüfusunun büyük kısmı İngilizler, Iskoçya İrlandalIları, Fransızlar ve Alınanlardan meydana gelir. Kızılderililer, zenciler v.b. azdır, öbür ırklar Maine’in en büyük şehri olan Portland (72 566 nüf.), bir ticaret ve gemicilik merkezi aynı zamanda da turistik bir merkezdir. Bangor (38 912 nüf.) Penobscot vâdisinde önemli bir ticaret ve gemicilik merkezidir. Lewiston (40 804) ve Auburn (24 449) şehirleri dokuma ve ayakkabı üretimi merkezleriydi. Fakat dokuma fabrikaları Lewiston’da eski önemini kaybetmiştir. Biddeford (19255) ve Saco (10 515) uzun süre dokumacılık ve dokuma makineleri yapımı merkezleriydi. Bu şehirlerde başka sanayileri de geliştirme çabaları, Maine’de dokuma sanayiini günden güne geriletmektedir. Augusta’da (21 680 nüf.), kâğıt, dokuma ve ayakkabı üretimi gelişmiştir.

öküz, sığır, domuz ve koyun gibi hayvanların etinden, derisinden, yününden ve yağından faydalanılır. 1900’den beri sütçül inek sayısı büyük ölçüde artmıştır; ayrıca kümes hayvancılığı da büyük bir hızla gelişmektedir. Süt, yağ ve peynir evlerde kullanılmak üzere hazırlanır. Mısır, kabak, buğday, çavdar, patates ve diğer bitkiler özel yerlerde yetiştirilir. Tarımın çok az geliştiği Maine’de yalnız Aroostook topraklan verimlidir. Aroostook XIX. yy.dan beri A.B. D.’nin başlıca patates üretim bölgesidir. Burada yetiştirilen patatesler ülkenin tarımdan elde ettiği gelirinin yüzde 30’unu karşılar. Patatesten sonra başlıca tarım ürünleri elma, çilek, limon ilâç yapılan bitkiler, kuru ot, yulaf ve bezelyedir.

Maine, ormanlarla kaplı bir ülke olduğu için, sanayi ürünlerinin üçte birini, kâğıt, kereste ve tahtadan yapılan eşyalar meydana getirir. Maine kağıtçılıkta, A.B.D.’nin başlıca eyaletlerinden biridir. A.B.D.’nin en büyük kürdan fabrikalarının kurulduğu Maine’de ayrıca dünyanın en büyük ağaç çivi ve kar papucu fabrikaları vardır. Konservecilik ve balıkçılık Maine sanayiinde

ikinci derecede önemlidir. Ayrıca dericilik, g| dokuma sanayii ve sandal ve gemi başta olmak üzere ulaşım araçları yapımı gelişmiştir.

Maine’de XIX. yy.da büyük granit ocakları vardı, çok miktarda kireçtaşı ve mermer çıkarılırdı; fakat XX. yy.da bu madenlerde büyük ölçüde geriledi. Bugün Maine mika taşı üretiminde önemli bir yer tutar. Ayrıca feldispat ve mika rezerveleri de önemlidir.

Maine anayasası 1819’da kabul edildi ve ertesi yıl yürürlüğe girdi. Aynı yıl eyalet birliğe kabul edildi, eyaleti seçimle işbaşına gelen bir başkan yönetir. 1957’de eyalet başkanının görev süresi iki yıldan dört yıla çıkarılmıştır, (m)

MAINE (Louis Auguste de bourbon, — dükü), fransız prensi (Saint-Germain 1670 -Sceaux 1736). Louis XIV ile Mme de Mon-tespan’ın oğlu Mme de Maintenon tarafından büyütüldü, kralın nüfusuna geçti (1673); Grand Condé’nin torunuyle evlendi (1692). Kraliçeden doğma prenslerin ardından sıraya sokulduğundan (1694), kardeşi Toulouse kontu gibi, ona da meşru prenslerin yokluğunda, tahta çıkma hakkı tanındı (temmuz 1714 fermanı). Louis XlV’ün kendisine verdiği kral sarayı kumandanlığı, kralın vasiyetinin bozulması {izerine (2 eylül 1715) geri alındı; buna karşılık Naipler meclisindeki yerini ve kral baş eğitmenliği görevini elinde tuttu (1715-1718). Orléans dükü tarafından görevleri elinden alındı ve Âyan meclisi üyeliğine getirildi (1718); Maine o zaman karısının kışkırt-masıyle Cellamare gizli fesadına karıştı ve Doullens’e hapsedildi (aralık 1718); daha sonra serbest bırakıldı (1720) ve Soea-ux şatosuna çekildi, (l)

tepeler bölgesi Mauges yer alır; burası çeşitli tarım yapılan bir bölgedir, ama hayvancılık da bugün önemli rol oynamaktadır. Loire’m öbür yanındaki Bauge bölgesi oldukça yoksul, killi – silisli topraklarla örtülüdür; burada da hayvancılık önde gelir. idare bölgesinin kuzeybatı ucu (Segrâ dolaylarında) Armorik masifinin bir parçasıdır; burası hayvancılık yapılan ağaçlıklı bir bölgedir.

Tarımın önemine rağmen sanayi de gelişmiştir. Çholet bölgesinde geleneksel keten ve pamuk dokumacılığı; Tr&aze’da ardu-vaz ocakları; ayakkabı fabrikaları; makine yapımı; elektrik malzemesi; içki fabrikaları (likör), [l]

Advertisement

Yorum yazın