Makame nedir

MAKAME i. (ar. ikâmet’ ten makame). Tar. Kabile toplantısı. || Emevî ve Abbasî halifelerinin, din bilginlerinin konuşmalarını dinlemek amacıyle düzenledikleri toplantı.

— ansİkl. önceleri arap toplumunda siyasî ve ilmî bir nitelik taşıyan makame kavramı, zamanla değişik anlamlar kazanarak *bir edebiyat deyimi oldu. Sözlü hikâye, manzum hikâye, şiir, atasözü, tekerleme gibi edebiyat ürünleri karşılığı kullanıldı. Daha sonraları gelişmiş bir edebiyat türü olarak küçük hikâye anlamını kazandı. Arap -dilinde küçük hikâyeleri yalnız aydınların anlayabileceği bir dille yazan Hemedânî, makamenin öncüsü sayılır. Hemedânî, kendi zamanına kadar yazılmış olan eserlerden yararlandı; arap halkın dilinde yaşayan birçok küçük hikâyeyi edebî bir dille işleyerek makame haline getirdi. Ondan sonra gelen arap yazarı Harîrî, makame türünü daha geliştirerek arap edebiyatının klasik ÜTÜnleri arasına girmesini sağladı. Karîrî’nin Makamat (Küçük hikâyeler) adı altında topladığı makameleri, kendinden sonra gelen birçok İslâm yazarını etkiledi. İran ve osmanlı şairleri Harî-rî’nin makamelerinden etkilenerek daha çok ahlâkî nitelikte manzuhı hikâyeler yazdılar. Makamelerin edebî, felsefî, ahlâkî konuları işleyenleri olduğu gibi, alaycı, yeri-ci nitelikle olanları da vardı. Bazı arap yazarları, makamede halk diline yakın bir anlatımı denediler, tarih olaylarını, kahramanlıkla ilgili halk masallarını yeniden işlediler. Fakat bunların hiç biri Harîrî’nin makameleri seviyesinde klasik hikâye örneği niteliğini kazanamadı. Manzum makame yazan bazı arap şairleri daha çok kahramanlık menkıbelerini işlediler. Bunlar arasında, makameyi bir övgü türü olarak benimseyenler de vardı. Makame tiirü zamanlı yerini uzun hikâyeye bıraktı, (m)

Advertisement

Yorum yazın