Mehmet Ali Abed

Mehmet Ali Abed
Suriyeli devlet adamı (Şam 1867-Cenova 1939). OsmanlI Imparatorluğu’nu 1909 yılına dek Washington’da temsil etti. Suriye’nin Osmanlı imparatorluğu’ndan ayrılması ve Fransız mandası altına girmesinden
(1920) sonra Şam ve Halep federasyonlarının oluşturduğu Suriye Federasyonunda (1922), Suriye Devleti’nde (1925) önceleri bakanlık yaptı. 1926’da Fransa’nın denetiminde olmak üzere Suriye mâliyesini düzenleme, sanayini oluşturma; Danıştay kurulması gibi olumlu çabalar içine girdi. 1923-1930 arasında Kurucu Meclis’de görev aldı. Kurucu Meclis’in hazırladığı anayasa 1930’da kabul edildi. 1932’de açılan meclis Abed’i aynı yıl ilk Suriye cumhurbaşkanı olarak seçti. Milliyetçi çalkantılar sonucu
Suriye’nin bağımsız olması yönünde girişimlerde bulundu. Fransız Yüksek Komiseri Martel’i bir delegasyonu Paris’e göndermeye inandırdı. 9 Eylül 1936’da yapılan Vienot Antlaşması ile Fransa, Birleşik Suriye’nin 3 yıllık bir geçiş dönemi sonunda bağımsız olmasını kabul etti. Fakat İskenderun Sanca-ğı’nın Türkiye’ye verilmesine (1936) Suriye halkının tepkisi, Türkiye’nin Hatay özerk bölgesi sorununu Milletler Cemi-yeti’ne getirmesi üzerine aynı yıl cumhurbaşkanlığından ve etkin siyasal yaşamdan çekildi.

Advertisement

Yorum yazın