Mide nasıl çalışır – Midenin çalışması

Midenin çalışması Midenin çalışması hem mekanik, hem kimyasaldır.

Mekanik bakımdan mide, sığamsal hareketlerin cereyan ettiği yerdir. Bu hareketler sindirim borusunun öteki kısımlarının sığamsal hareketlerini andırırsa da, onlardan daha karmaşıktır, çünkü midede, öteki kısımlarda rastlanmayan eğik kas telleri vardır. Midenin besinleri karıştırdığı pek söylenemezse de, besinleri çoğu zaman başka kısımlardan daha kuvvetli ve esnek bir baskı altında sıkıştırdığı bir gerçektir. Midedeki sindirilmiş besinlerin onikiparmak bağırsağına boşaltılması mide kapışınca sağlanır. Kusma, «ters sığamsal kasılma» denen bir dizi olağanüstü kasılmadan ileri gelir; aynı zamanda İcarın çeperi kasları da karnın iç basıncını artırır ve kusma olayının meydana gelmesini kolaylaştırır.

Kimyasal bakımdan mide çeperi üç salgı çıkarır: mukus salgısı tekhücreli bezlerden, mide suyu, borumsu bezlerin ana hücrelerinden, kloridrik asit aynı bezlerin kenar hücrelerinden oluşur. Mukusun başlıca görevi proteinleri sindiren mide suyunun mide çeperine değmesini önlemektir; çünkü mide çeperi de proteindendir, mide suyu ile zedelenebilir. Nitekim mukus bulunmayan kısımlarda mide kendi kendini yer ve ülser meydana gelir. Kloridrik asit midede enzimlerin etkisini kolaylaştıran pH=2 derecesinde bir iyonik asit tepkimesi sağlar. Mide suyunda bulunan enzimler şunlardır: pepsin, proteinleri hidroliz yoluyle polipep-title re çevirir (etin, yumurtanın v.b. sindirimi); peynir mayası, sütün pıhtılaşmasını sağlar. Midedeki sindirimin sonucunda kimüs meydana gelir. Sindirimin mide içinde cereyan ettiği sırada mide bol su çıkarır; mideye gelen sinirler, ortosempatik sırt siniri (yarımay sinir düğümü) ve parasempatik sinirdir (pnömogastrik sinir); midenin hareketlerini ve çeşitli salgılarım idare eden sinirler bunlardır. Yaşatkan sinir sistemini beyin-omurilik sinir sistemiyle birleştiren bağlar sayesinde yiyecekler mideye inince, hattâ yemeğin tadı ağızda belirince mide suyu salgılanmağa başlar (basit refleks). Fakat terbiye edilmemiş hayvanlar alıştıkları yiyecekleri gördükleri zaman da midelerinde salgılama olur (edinilmiş refleks). Terbiye edilmiş hayvanda ise yiyecek manzarasıyle deneysel olarak bir uyarma yapılırsa (şartlı refleks) gene aynı sonuç elde edilir. İnsanda da durum aynıdır.

Advertisement

Yorum yazın