Nesnellik

Nesnellik

Kişilere göre farklılık göstermeyen herkes için geçerliliği olan, doğruluğu ya da yanlışlığı kanıtlanabilen, söyleyenin içine yorumunu katmadığı, objektif yargılara nesnel yargı denir.

- Orhan Veli’nin İstanbul’la ilgili şiiri vardır.
- Yazar, son kitabında zengin bir kadının sıkıntılarını işlemiş.
- Şairin bazı kitapları Fransızcaya da çevrilmiş.
- Derginin bu ayki kapağında Orhan Pamuk yer almış.
- Yalova, bir zamanlar İstanbul’a bağlı bir ilçeydi.

Yukarıdaki cümlelerde geçen yargıların tamamı nesneldir; çünkü hepsi kanıtlanabilir özellik taşır ve içinde yorum bulundurmaz.

Örnek: 1 (1994-ÖSS)

(I) Önceleri yazınsal türlerin en etkilisinin roman olduğunu sanıyordum. (II) Sonra tiyatronun romandan daha güçlü, daha etkili bir tür olduğunu anladım. (III) 1940’lardan sonra da tiyatroya yöneldim. (IV) Peş peşe altı tiyatro eseri yazdım. (V) Yazdıklarım, çok büyük bir ilgi gördü ve çeşitli sahnelerde oynandı.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde nesnellik söz konusudur?

A) I. ve II.
B) II. ve III.
C) II. ve V.
D) III. ve IV.
E) IV. ve V.

Çözüm: 1

Seçenekler incelendiğinde III. ve IV. cümlelerde geçen “tiyatroya yönelme” ve “peş peşe eserler verme” konularının, sözü edilen sanatçının hayatı incelendiğinde doğruluğu veya yanlışlığı rahatlıkla ispatlanabilecek bir durum olduğu anlaşılır. Bu yüzden bu cümlelerdeki yargılar nesneldir. Diğer seçeneklerdeki yargılar ise kişisel görüş olma niteliği taşıdığından özneldir. Cevap: D

Örnek: 2 (1996-ÖSS)

Aşağıdaki cümlelerin hangisi, kanıtlanabilirlik açısından ötekilerden farklı bir nitelik taşımaktadır?

A) Bu sanatçının resimleri, duygu ve düşünceyi görselliğe dönüştüren tutarlı bir üslubun ürünüdür.
B) Sanatçı kendine özgü çağdaşlık anlayışını ve eleştirel tavrını bu dizide de sürdürüyor.
C) Sanatçı, bu resimlerinde gerçekleri, değişik yorum ve çağrışımlara açık biçimde vurguluyor.
D) Sanatçının son resimleri insanı etkileyen ve duygulandıran bir anlatımla, inceden inceye işlenmiştir.
E) Sanatçının sarı ve yeşil renkleri ağırlıklı olarak kullandığı kırsal kesim resimlerinde, çalışan köylüler görülüyor.

Çözüm: 2

A’da “tutarlı bir üslup”, B’de “kendine özgü çağdaşlık anlayışı”, C’de “yorum ve çağrışımlara açık olmak”, D’de “insanı etkileyen anlatım” sözüyle cümlelere yorum katılarak kişisel değerlendirmeler yapıldığından bu seçenekler öznel yargı özelliği taşır. Oysa E’de bu tarz bir durum olmadığından nesnel bir yargı kullanılmıştır. Cevap: E

Cümlede Anlam-Kavramlar alt kategorisi içerisinde
Nesnellik


Tarih 26 Nisan 2010

Yorum yazın