Örgüt Yapısı

Örgüt Yapısı

Örgütleme süreci sonucunda örgüt yapısı oluşur. Örgüt yapısı, biçimsel olarak belirlenmiş, kalıcı örgütsel düzenlemeler ve ilişkiler ağıdır. Bir örgüt yapısı oluşturulmak istendiğinde, üzerinde durulması gereken hususlar şöyledir;

• Amaç: Ulaşılmak istenen amaç ve bu amaca ulaştıracak faaliyetlerin niteliğine göre örgüt yapısı değişik olacaktır.

• İşbölümü ve uzmanlık derecesi: İşlerin çok küçük parçalara ayrılarak, her görevi bir kişinin sürekli olarak yapmasına uzmanlaşma adı verilir. Örgütteki mevkilerde, aşırı uzmanlaşmaya mı gidilecek, yoksa belirli bir işi içinde çok çeşitli görevler bir araya getirilerek genelleşmeye mi ağırlık verilecektir.

• Formelleşme derecesi: Formelleşme derecesi, bir örgütte işler görülürken belirli spesifik ilke ve yöntemlerin izlenmesi konusuna verilen ağırlığı ifade eder.

• Kontrol alanı: Örgütte bir yöneticiye kaç ast bağlanacağı ile ilgilidir.

• Örgütteki kademe sayısı: Karar verme yetkisinin örgüt içindeki kademeler arasında dağılımı ile ilgilidir. Eğer bu yetki alt kademelere doğru kaydırılırda ademi merkezi (merkezkaç) bir organizasyon, eğer karar yetkisi üst kademelerde toplanırsa merkezi örgütten bahsedilir.

• Karmaşıklık derecesi: Karmaşıklık, örgütün dikey, yatay ve coğrafi olarak yayıma derecesini ifade eder. Örgütlerin faaliyetleri genişledikçe ve içinde bulundukları çevre karmaşık hale geldikçe, örgütün karmaşıklık derecesi de artar.

• Departmanlaşma: İşbölümü ve uzmanlaşma derecesine göre, belirli görevler bir araya getirilerek mevkiler ve belirli mevkiler bir araya getirilerek departmanlar oluşturulur.

• Komuta ve kurmay organların oluşturulması: Bir örgütte komuta organı olarak görev yapacak birimler ile kurmay organ olarak görev yapacak birimlerin ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesi, örgüt dizaynında üzerinde durulması gereken hususlardan biridir.

• Komite ve gruplar: Örgütlerde bazen çeşitli komitelerden ve formel olarak oluşturulan gruplardan yararlanılır. Bu tür birimler, karar verme yetkisini kullanabileceği gibi, yöneticiye yardımcı olma, kurmay işlev görme gibi görevler de yapabilir.

• İletişim kanalları ve şekli: Örgütü oluşturan birimler arasındaki iletişim ilişkileri, örgütleri karakterize eden diğer bir unsurdur.

Örgüt yapılarını göstermenin geleneksel yolu örgüt şemalarıdır. Örgüt şemaları örgütü bir bütün olarak görmemizi, örgütün parçaları ve bu parçaların arasındaki ilişkileri anlamamızı sağlayan bir araçtır.

Genellikle örgüt şeması ile ifade edilen örgüt yapısı, örgütteki başlıca birimleri, departmanları, birim ve bireylerin birbirleri ile ilişkilerini, emir komuta iletişim ilişkilerini gösterir.

Örgütleme alt kategorisi içerisinde
Örgüt Yapısı

Advertisement

Yorum yazın