Roman dili

Roman dili, çeşitli roman dillerini doğuran Latincedeki değişmelerden önce Romania’nın çeşitli bölgelerinde konuşulan dile verilen ad. (Bu dil konuşulduğu ülkeye göre gallo-roman, hispano-roman, italo-roman v.b. adını alır.)

Roman dili. Bu terim, 813 Tours konsilinin papazlara halkın anlayabilmesi için halk diliyle vaaz vermeyi emreden kararlarından birinde kullanılan lingua romana teriminin tam tercümesidir; terim, Romania’nın çeşitli bölgelerinde ortaya çıkan farkları göz önünde tutmadan, yazı dilinin (Latince) tersine halkın konuştuğu dili belirtirdi. Modern dilbilimciler Latince-nin değişmeğe başladığı ilk döneme ortak roman dili adını verirler; ama bu dönem M.S. VII. ve VIII. yy.a kadar iner, oysa dilin bu döneminde yazılmış hiç bir metin ele geçirilememiştir. XIX. yy. başında Raynouard, bu dilin eski provence lehçesi olduğunu sandı ve bu lehçeye «roman dili» adını verdi; gerçekte, eski provence lehçesi, İspanyolca, katalan dili, Portekizce, Fransızca, İtalyanca, reto-roman dili ve Rumence v.b. gibi roman dillerinden biriydi.

Roman dilleri bugün şu dillerden meydana gelir; İtalyanca öbeği (45 milyon kişi), sar-ca öbeği (1 milyon), provence dili öbeği (10 milyon), katalan dili öbeği (5 milyon), İspanyolca öbeği (65 milyon, İspanya, Güney ve Orta Amerika’da), portekizce öbeği (40 milyon, Portekiz ve Brezilya), fransızca öbeği (50 milyon, Fransa, Belçika, İsviçre ve Kanada’da), reto-roman dili veya latince öbeği (500 000 kişi), ruemnce öbeği (20 milyon). Roman dili konuşulan alanın batisiyle doğusu arasında kalan öbekler germen, macar ve İslav istilâları tarafından ortadan kaldırıldı veya daha yakın dönemde (dalmaçya öbeği gibi) konuşulmaz oldu.

Advertisement

Yorum yazın