Romanov Hanedanı – Romanov Ailesi

ROMANOV, litvanya asıllı rus ailesi; XVI. yy.da Rusya’ya yerleşti ve 1613-1917 arasında ülkeyi yönetti. MoskovalI bu boyarlar ailesinin adı, XVI. yy. başında yaşamış üyelerinden Roman’dan gelir. Roman’ın kızı Anastasiya Romanovna (öl. 1560) çar İvan IV ile evlendi (1547). Onların oğullan
Fyodor I son Ryurikoviç çarı oldu (1584-1598); vasisi tayin edilen amcası Nikita Ro-manov (Anastasiya’nın kardeşiydi), büyük ün kazandı, ailesi de böylece üne kavuştu, fakat bu durum gâsıp Boris Godunov’u kaygılandırdı. Bu yüzden Boris Godunov, Romanov’ların başlıca üyelerini kılıçtan geçirdi, sürgüne gönderdi veya manastırlara kapattı, hattâ (aklen zayıf olan) Fyodor’u bile keşiş olmağa zorladı (Fila-ret). Romanov ailesinin uğradığı felâketlerden (kıtlık ve hastalıktan) duygulanan bir

millî meclis (Zemskiy Sobor), ruhanî sınıfın ve orta sınıfın adayı Mihail IIFti (Fyodor’un oğlu ve Korkunç İvan IV’ün yeğeni) çar seçti (1613). Böylece Romanov’-ların iktidarlarını hem halk onayı, hem de meşruluk ilkesine dayandırdılar; Romanov’lar, Büyük Petro* I’in (1682-1725) içte otoriteyi (kurumlarda reform), dışarıda prestiji sağlamasına (Rusların, eski Moskova sınırları dışına yayılma siyasetinin başlaması v.b.) kadar iktidarda kalmayı başaran bir hanedan kurdular. Büyük Petro’nun yerine geçenler Rusya’nın gücünü artırdılar, fakat dış görünüşlere (Kate-rina Il’nin bilgili despotluğu, 1762-1796; Aleksandı II’nin [1855-1881] liberal reformları) rağmen Romanov’lar sürekli gelişme halindeki bir halka uyarlanması imkânsız o-lan ve Nikolay II gibi güçsüz çarların elinde tehlikeli hal alan otokratik bir yönetim sistemine bağlı kaldılar. İşte bu yüzden, imparatorluk ailesi iktidardan kolayca uzaklaştı (Şubat devrimi, 1917); iktidardan uzaklaştırılan Romano v’ların bir kısmı öldürüldü (Nikolay II, çariçe ve çocukları haziran 1918’de Yekaterinburg’da [bugün Sverdlovsk] ipatyev konağında öldürüldüler), ö-bür Romanov’lar Batı Avrupa’ya ve A.B.
D.’ye göçtüler ve Rusya tahtı üstünde hak iddia edenler, taraftarlarınca Romanov’lar arasından (Kiril [öl. 1938]) seçildiler. (L) ROMANOV (Boris), rus dansör, koreograf ve bale topluluğu yöneticisi (Petersburg 1891 – New York 1957). 1910’dan 1914’e kadar Sergey Diaghilev’in topluluğunda dans etti. 1920’de, Berlin’de kurduğu Romantik Bale topluluğu dört yıl devam etti. Bundan sonra, Milano, Buenos Aires, New York ve Roma operasında koreograflık yaptı; Salome Trajedisi (1912) ve Stra-vinskiy’nin Bülbül (Paris operası, 1913) balelerini sahneledi. İkinci Dünya savaşından sonra International ballet (Milletlerarası bale) ve dünyanın en büyük bale topluluklarında çalıştı. (L)


Tarih 26 Ağustos 2013

Yorum yazın