Tepedelenli Ali Paşa hayatı

Tepedelenli Ali Paşa isyanı – Tepedelenli Ali Paşa Kimdir biyografisi

Tepedelenli Ali Paşa (1744-1822)

• Tepedelen’de doğan Ali Paşa, başlangıçta Osmanlı devletine büyük hizmetler yapmasına karşılık, daha sonraları tutkuları yüzünden, Osmanlı devletinin yıkılmasını çabuklaştıran bir isyancı olmuştur.

• Tepedelen mütesellimi Veli Paşa, Kurt Ahmet Paşa ve Del-vine mutasarrıfı Kaplan Pa-şa’nın hizmetinde yetişen Ali Paşa, Delvine, Yanya mutasarrıflıklarında bulunduktan sonra, Derbentler başbuğluğuna yükseldi (1786). Rusya ve Avusturya savaşları için asker hazırlama görevini başarıyla yerine getirdi; çeşitli ayaklanmaları başarıyla bastırdı. Avusturya (Pançova) ve Rusya (Maçin) cephelerinde başarıyla savaştı; Napolyon’un Mısır seferi sırasında, Preveze yakınında Fransızları yend. (1798), rütbesi vezirliğe yükseltildi,

• Özellikle ayaklanma bastırmada gösterdiği yetenekten dolayı, Pazvandoğlu üstüne gönderilen kuvvetlerin komutanlığına getirildi (1802), büyük başan kazandı; ancak, Rumeli ayanıyla arası açılınca, Rumeli valiliğinden azledildi (1803); Yanya ve Tırha-la mutasarrıflığı ve Derbentler başbuğluğuyla yetinmek zorunda kaldı.

• Makedonya bölgesinde gücünü giderek artıran Tepedelenli Ali Paşa, Osmanlı devleti, İngiltere, Rusya ve Fransa arasındaki anlaşmazlıklardan yararlanarak Preveze, Voniça ve Parga’yı ele geçirdi; Os-

* manii devletinin istememesine karşın, oğlu Muhtar Paşa’ yı Avlonya mutasarrıfı yaptı. Toskalık (Arnavutluk’ta) bölgesine, Dıraç, Tiran, Elbasan Ohri yöresine egemen oldu.
• Devletin büyük iç ve dış sorunlarla karşı karşıya bulunması nedeniyle, Babıali uzun süre Tepedelenli Ali Pa-şa’nın devlet içinde devlet gibi davranmasına ses çıkaramadı. Ne var ki, Tepedelenli Ali Paşa’nın İstanbul’a sığınan Paşa İsmail Bey’e suikast hazırlatması, bardağı taşıran son damla oldu. Rumeli, İşkodra, Mora valileri Tepedelenli Ali Paşa’yı cezalandırmakla görevlendirildi. Ali Paşa ve oğlu görevlerinden uzaklaştırıldı.

• Tepedelenli Ali Paşa, bir yandan karşı hazırlıklarını sürdürürken, bir yandan da vakit kazanmak için İstanbul’ dan suçunun bağışlanmasını istedi. Önemli kaleleri savunma için hazırlarken, kendisine yardım için söz veren Rum çeteleriyle de ilişki kurdu, Ba-bıali tarafından asi ve fermanlı ilan edildi. Egemenliği altındaki toprakları yitiren Tepedelenli Ali Paşayı, Yanya seraskeri Hurşid Paşa Yan-ya’da kuşattı. İki yıl kadar dayanmayı başaran Tepedelenli Ali Paşa, sonunda, canının bağışlanması koşuluyla teslim oldu; ne var ki Babıali’nin buyruğuyla öldürüldü.

Advertisement

Yorum yazın