Theodore Roosevelt kimdir

Theodore Roosevelt kimdir

A.B.D’li devlet adamı (New York, 1858-Oyster Bay, 1919).

Hollanda asıllı zengin bir aileden gelen Theodore Roosevelt (Franklin D. Roosevelt kuzenidir) öğrenimini Harvard Koleji’nde yaptı ve New York eyaleti Temsilciler Meclisi’ne Cumhuriyetçi Parti’den milletvekili seçildi (1882-1884). 1889-1895 yıllan arasmda Kamu Hizmetleri Komisyonu’nda görev aldı. 1897’de Mc Kinley’in başkanlığı altındaki Deniz Kuvvetleri sekreter yardımcılığına atandı. Ama bir yıl sonra, İspanya savaşı başlarken istifa etti ve ilk gönüllü süvari alayını (Rough Riders) kurdu (bu alay San Juan savaşına katıldı ve sonunda A.B.D. Porto Riko’yu, Guam adasını, Hawaii adalarım, Filipinleri aldı; ama bu arada Küba da bağımsızlığını ilan etti). New York valiliğine atanan Theodore Roosevelt 1900’de A.B.D. başkan yardımcısı seçildi; başkan Mc Kinley in Eylül 1901’de öldürülmesinden sonra başkanlığa getirildi; aynı göreve 1904’te yeniden seçildi.

İktisadi alanda iyi niyet sınırlarını çok aşmadan tröstlerle mücadele etti; bazı toplumsal mevzuat önlemleri aldı, A.B.D’nin batı bölgelerini değerlendirmeye çalıştı (Arizona’da Roosevelt barajı).
Dış siyasette A.B.D’nin batı yarıkürede düzeni sağlama hakkına sahip olduğunu açıkladı ve bu amaçla yeni caydırıcı güç olarak deniz kuvvetleri üstünde durdu. Antil denizi çevresinde ülkesinin üstünlüğünü sağladı ve Panama devletinin kuruluşunu destekledi (1903), buda A.B.D’ne 1914’te açılan Panama kanalının denetimini sağladı. Öte yandan, A.B.D. emperyalizminin (1905’te Dominik Cumhuriye-ti’ne, 1906’da Küba’ya yapılan müdahale) ve “dolar diplomasisi”ne dönüşün savunucularından biri oldu. Başkanlık döneminin sonunda (1909) dışişleri bakanı Taft’ın üstünlüğüne boyun eğdi ve bir yıllık bir Afrika ve Avrupa gezisine çıktı. Dönüşünde yeni başkamn tutuculuğunu eleştirdi ve federal yetkilerin artırılmasını önerdi. İlerici grubun başma geçerek Cumhuriyetçi Parti’de bir bölünme yarattı. 1912 seçimlerinde cumhuriyetçi Taft’a karşı ilericilerin adayı olarak seçime girdi; cumhuriyetçilerin bölünmesi Demokrat Parti adayı Wilson’un seçilmesini sağladı. 1917’de A.B.D’nin Müttefik devletler yanında savaşa girmesini destekledi. Bir gönüllüler birliği toplamak ve ona komuta etmek istediyse de Wilson bunu kabul etmedi.

Advertisement

Yorum yazın