Tilkinin Romanı – Roman de Renart

Roman de Renart (Tilkinin Romanı), XII. ve XIII. yy.lardam kalma ve başlıca kişileri hayvanlar olan yirmi yedi fransız şiirinden meydana gelen derleme. Bu kişiler, tilki Renart, kurt İsengrin, aslan Noble (soylu), ayı Brun, eşek Baudouin, kedi Ti-bert v.b.dir. Başta isengrin olmak üzere hemen hepsi Renart’ın kurbanıdır. Bu hikâyelerden bazıları ilkçağ masalcılarından (Aisopos, Phaedros) veya geleneksel halk masallarından alınmıştır. Başlıca iki kaynağı Toul’lü bir rahip tarafından kurtla tilki arasındaki rekabetin anlatıldığı bir X. yy. latin manzumesi olan Ecbasis Captivi ile tilkinin Reinardus adını aldığı Nivard de Gand’ın (1148) latince destanı Ysengri-mus’tUT. Roman de Renart’m çeşitli bölümlerin yazarlarından yalnız biri, onun da ancak adı bilinmektedir: Pierre de Saint-Cloud. En eski (1175’e doğr.) ve en iyi bölümler onunkilerdir. Başlangıçta bu hikâyelerin yergili bir yanı yoktur; sonraki hikâyelerin pek çoğunda ve özellikle Rutebe-uf’ün 1270’e doğru yazdığı Renart le Besto-urné’de, Couronnement de Renart’Ğa (Tilkinin Taç Giymesi) [1295’e doğr.], Jacquemart Gelée’nin XIII. yy.m sonunda yapdığı Renart le Nouvel’inde ve papazlık ve bakkallık yaptığını söyleyen, ama adı bilinmeyen bir kimse tarafından 1319-1342 arasında Troyes’da yazılan Renart le Contre-fait’de yergi yanı ağır basar. Bütün bu manzumelerin kahramanlık destanlarıyle (Chansons de Geste) alay etmek için yazıldığı besbellidir. Bu bakımdan, Roman de Renart, burjuva anlayışının şövalyelik ve derebeylik zihniyetinden öç alması olarak yorumlanabilir. (L)

Advertisement

Yorum yazın