Türk – Alman Saldırmazlık Paktı

Türk-Alman Saldırmazlık Paktı, II.Dünya Savaşı (1939-45) sırasında Türkiye ile Almanya arasında imzalanan dostluk ve saldırmazlık antlaşması (18 Haziran 1941).

II. Dünya Savaşı’nın patlak yermesinden hemen sonra imzalanan Türk-İngiliz-Fransız İttifakı’yla(’) Türkiye o tarihe değin izlediği geleneksel tarafsızlık politikasından aynlıyordu. Bu durum. Nisan 1939’da İtalya’nın Arnavutluk’u ilhak etmesiyle gerginleşen Türk-Alman ilişkilerinin daha da soğumasına neden olmuştu. Ama İtalya Fransa’ya savaş ilan ettiğinde Türkiye Müttefiklerin yanında savaşa girmekten kaçındı ve Almanya’ya karşı daha ihtiyatlı ve ılımlı bir politika izlemeye başladı. Türk-Alman ilişkilerindeki yakınlaşma Mart 1941’de daha da belirginleşti. Alman ordusu Bulgaristan’a girmeye başladıktan hemen sonra Hitler Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’ye bir mektup göndererek Almanya’nın Türkiye’yle savaşmak amacında olmadığını vurguladı ve iki ülkenin karşılıklı çıkarları doğrultusunda işbirliği yapılmasını istedi. Aynca Alman ordusuna Türk sınırına 50 kilometreden çok yaklaşmaması için emir verdiğini duyurdu.

Nisan 1941’de Irak’ta bir darbeyle işbaşına gelen Alman yanlısı yeni yönetim açıkça Alman askeri gücünü yardıma çağırdı. Almanya bu yardımı sağlayabilmek için Türk topraklarından geçmek zorundaydı. Bu amaçla Türkiye’den resmen izin istedi; bu isteğin kabulüne karşılık Türkiye’nin bazı sınır düzeltmeleri yapmasını kabul edeceğini de bildirdi. Bu konudaki görüşmeler uzun sürdü ve Mayıs 1941’de İngiliz askeri gücünün Bağdat’a girmesiyle sorun kendiliğinden çözüldü.

Hitler’in asıl amacı en kısa sürede SSCB’ye saldırmaktı. Ama bundan önce Türkiye’nin Almanya’ya karşı herhangi bir harekâta girişmemesi güvence altına alınmalıydı. Bu amaçla Almanya Türkiye’yle bir saldırmazlık antlaşmasına varabilmek için çabalarını yoğunlaştırdı. Türk-Alman Saldırmazlık Paktı 18 Haziran 1941’de imzalandı. Antlaşmaya göre, her iki devlet de

o tarihten önce imzaladığı antlaşmaları ve kabullendiği yükümlülükleri saklı tutacaktı. Her iki devlet de karşılıklı olarak birbirlerinin toprak bütünlüğünü onaylıyor, birbirlerine yönelik dolaylı ya da dolaysız her türlü harekâttan kaçınmayı taahhüt ediyordu. Ortak çıkarları ilgilendiren sorunlar ise uzlaşma ve ortak görüş sağlayacak dostça görüşmeler yoluyla çözülecekti. Antlaşma, imzalandığı tarihte yürürlüğe girecek ve 10 yıl süreyle geçerli olacaktı. Türk-Alman Saldırmazlık Paktı Müttefiklerin yanında savaşa girmekten kaçınan Türkiye tarafından savaş boyunca önemli bir gerekçe olarak kullanıldı.

Antlaşmanın imzalanmasından dört gün sonra Almanya SSCB’ye savaş ilan etti (22 Haziran 1941). Türk-Alman Saldırmazlık Paktı, Türkiye’nin Almanya’ya savaş ilan ettiği 23 Şubat 1945’te feshedildi.

Advertisement

Etiketler:

Yorum yazın